Bi o ba ni dollar mewa ti o fe fi sinu ohun-ini, ibeere ti o ye ki o beere ara re ni: se kondo ni Phuket yi yoo fun mi ni ere ti o ju 4.78% percent lo lodun, ti n ba fi owo naa sinu bond ijoba Amerika dipo? Ti idahun ba je beeni pelu iyato ti o daju, o le tesiwaju. Ti idahun ba je ko daju, tabi ti o ba je die ju ipin meji kan lo, lehin naa o n gba ewu lasan fun ohunkohun.
Eyi ni oro ti o n sele ni agbaye owo lonii. Bond ijoba Amerika ti odun mewa (US 10-year Treasury) wa ni ayika 4.78% ni Osu Kesan 1, 2026. Japan, orile-ede to ya owo laisi anfaani fun odun mefa (30 years) itesiwaju, ti de 3% lori bond re ti odun mewa, ohun ti won ro pe ko le seese. Ilu Europe naa ti gbe bond wọn ga si ipele ti a ko ri fun odun mefaadinlogun (15 years).
Kini idi ti bond n ga bayii?
Epo ni idi akoko. Brent crude oil n ta ni ayika 91 dollars fun agba kan (barrel), gaasi ilu Europe si ti ga ju bi o ti ri fun opolopo odun. Awon oja owo agbaye ko tun gbagbo pe owo-oja (inflation) yoo dinku fun ara re mo; won n reti pe Federal Reserve ati European Central Bank yoo gbe oya (interest rate) ga ni Osu Kesan, ki o si tesiwaju siwaju sii lehin naa.
Eyi ki i se oro ti o kan awon oniṣowo bond nikan. O ti di ipele idiwon (hurdle rate) tuntun fun gbogbo ipinnu owo, pelu eyi ti o kan kondo ni Phuket.
Bawo ni oya to n ga yi ti n kan ile-ini ni Phuket, botilẹjẹpe ko si mortgage taara?
Eyi ni ibi ti oro naa yato si bi o se n sele ni Amerika tabi UK. Ilana to wopo ni pe: oya ga, mortgage gbowolori, eniyan ko le ra ile mo. Sugbon ni Phuket, ilana yi ko waye taara rara. Awon ajoji ti n ra kondo ko maa n ri mortgage lati awon banki Thai lori ofin to daduro; opolopo awon ti n ra kondo n fi owo lowo (cash) tabi won n san ni die-die fun awon olupilese (developer installment plans).
Nitori naa, ko si ona taara ti oya Federal Reserve fi le dinku ibeere ile nipase mortgage. Sugbon ipa naa n wa lati ibomiran, meji ni pataki: ere miran (alternative yield) ati apo owo eniyan.
Nigbati oya alaabo dollar je 1.5% ni akoko kan sehin, ere ile ti won n panle ti 6-7% lodun je oja ti o dara ju ni ekun mereerin. Sugbon ni bayii ti oya alaabo dollar ti de 4.78%, iyato yen ti dinku si ipin meji kan lasan, ati fun ipin meji naa, oluranra n gba ewu owo baht (currency risk), ewu akoko ti eniyan ko ma wa si Phuket (low-season occupancy), owo isakoso, itoju ile, owo-ori, ati aiseeṣe lati ta ile ni ojo kan naa bi o se fe.
Apa keji ni ero oluranra funra won. Onisowo kan lati Europe ti gbese re ti di gbowolori mo ni ile won le pa ero re lati ra kondo keji duro. Ilu Australia je apeere to daju: awon ile-ise to n ta ile (housing-linked stocks) ni akoko akoko ti won ri isonu owo ni ojaja nigbati awon eniyan bere si gba pe oya yoo tesiwaju lati ga.
Se owo baht le ni anfaani lori dollar?
Thailand ni orile-ede ti owo-oja re (inflation) ko ga ju, oya ijoba re si kere ju ti Amerika ati Europe lo. Owo baht naa maa n huwa gege bi owo ti o ni atileyin lati odo owo ajeji ti n wole nipase turisimu (tourism-driven current account surplus). Bi dollar ba di alailagbara ni akoko ti Federal Reserve ba bere si dinku oya, ile-ini ti a ni ni baht le se dara ju bi o se han lonii.
O tun ye ki a so ni gbangba pe kondo ni Phuket ki i se ohun-ini fun ere lowo nikan, o tun je nkan ti eniyan le lo gangan. Iyẹwu ti eniyan ba n gbe fun osu meji lodun ki i se nkan ti a le fiwe si bond taara. O ye ki a fiwe si iye owo ti a o na lati gba iru ile bayen fun ayalo fun akoko kanna.
Se o ye lati ra ile ni Phuket ni bayii tabi ki a duro?
Eyi ni ero mi, ati ki o ye ki a soro re ni gbangba: mi o ni ki eniyan ra ise agbese to n ko sibẹ (off-plan project) ni Phuket lasan nitori won ti panle ere kan lori iwe. Panle ere naa da lori bi eto owo olupilese naa (developer) se le duro, ati akoko ti owo ba n gbowolori bayii ni akoko ti awon olupilese to ko lagbara ma n ko sile lori adehun won.
Ohun ti o ye ki a se ni bayii ni lati wa ile ti won ti ko tan patapata, ti o ni o kere ju akoko meji ti eniyan ti gbe be tan (two seasons of occupancy history), ki a si le wo iroyin gidi lati odo ile-ise isakoso, kii se iwe idaniloju (forecast spreadsheet) lasan.
Sugbon eyi ko kan gbogbo eniyan. Ti o ba n ra ile fun ara re nikan, ti iwo yoo maa gbe be fun osu meta si merin lodun, ti o ko si ni ka a mo bi apo-owo (bond portfolio), lehin naa gbogbo oro ti a soro yi ko wulo fun o. Isiro re yoo je lodi si iye owo ayalo gigun (long-term rental), ki i se lodi si oya Federal Reserve.
Se ile yoo dinku owo ni odun 2026?
Fun awon ile ti won ti ko tan ti won si ni itan ayalo to dara, ko seese. Idinku owo yoo yara ju ni ọwọ awon olupilese ti won nilo owo lati pari ikole, paapa julo ni ipele ibere. Epo to wa ni ayika 91 dollars fun agba kan n gbe iye owo ikole ga, eyi to si fi ko lodi si idinku owo pataki eyikeyi lori ile tuntun.
Kini idi ti oya Japan se pataki fun Asia?
Oya 3% Japan n fa owo pada si ile won. Fun opolopo odun, owo yen (yen) to wo lowora lo ti n na ra awon ohun-ini kaakiri agbaye, pelu ile-ini ni Guusu Ila-oorun Asia. Nigbati bond ile Japan ba n san 3%, iṣowo carry trade (ya owo yen ki a fi ra ohun-ini ni ibomiran) ko tun ni ere bi o ti ri to.
Atupale kan siwaju: ojo iwaju owo (airfare) lati Europe ati Aringbungbun Oorun le ga si nitori epo ti o gbowolori, eyi to le kan iye awon turisiti ti n de Thailand, eyi to si n kan iye eniyan to n gba kondo lo ayalo (occupancy).
Tabili: Bi Oya Alaabo Dollar Se N Kan Ere Ile
| Odun | Oya Alaabo (US 10-yr) | Ere Ile Ti A Panle | Iyato (Premium) |
|---|---|---|---|
| Ni akoko ti oya je 1.5% | 1.5% | 6-7% | Ni ekun mereerin ju |
| Ni Osu Kesan 2026 | 4.78% | 6-7% (bi apere) | Ipin meji lasan |
Akiyesi: awon nomba ere ile (6-7%) ninu tabili yi je apere fun afiwe, won ki i se panle idaniloju fun eyikeyi ise agbese kan pato.
Gbogbo ile ti o wa lori akojo re, dan an wo pelu idanwo kan: se ere re yoo ju 4.78% ni dollar lo leyin ti a ba ye owo isakoso, owo-ori, ati akoko ti ile ko gba eniyan kuro? Ti idahun ba je rara ni eyikeyi ninu awon ibeere meji yi, o ye ki o tesiwaju wiwa.
Orisun: CNA (Channel News Asia)