Bí o bá ra ilẹ̀ ní etí Bangkok láàrin ọdún kan àti ìdaji sẹ́yìn pẹ̀lú èrò pé kámpáníì data center yóò wá ra á lọ́wọ́ ẹ ní èrè, o nílò láti ka àpilẹ̀kọ yìí dáradára. Nítorí pé lónìí, ìjọba Thailand ti dá ìkọ́lé data center 49 tí ń lọ lọ́wọ́ duro lẹ́ẹ̀kan náà, wọ́n sì ti dì mọ́lẹ̀bọ̀ tí ó lé ní 117 tí a kò tí ì gbà sílẹ̀. Kò sí ẹnikẹ́ni tó ní ìdánilójú nípa ìgbà tí gbogbo rẹ̀ yóò tún bẹ̀rẹ̀ ní ẹ̀wà tí àwọn tó ń kó ilẹ̀ jọ ń retí.
Ìjọba sọ pé ìdádúró yìí yóò gba oṣù kan péré, nígbà tí àwọn aláṣẹ ń ṣe àwọn òfin tuntun lórí bí iṣẹ́ data centers yóò ṣe lo iná, omi, àti bí wọ́n yóò ṣe rí i dájú pé ààbò wà. Ṣùgbọ́n bí o bá wo ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn tí wọ́n ṣe irú ìdádúró yìí, oṣù kan náà kì í sábà jẹ́ ìgbà gidi tí ohun gbogbo yóò fi padà bọ̀ sí ipò rẹ̀.
Ìdáhùn Kánkán: Kí Ni Ó Ṣẹlẹ̀ Gan-an?
Aláṣẹ Thailand ti dá iṣẹ́ ìkọ́lé data center 49 tí ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ duro lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, wọ́n sì fi ìpinnu lórí mọ́lẹ̀bọ̀ tí ó lé ju 117 lọ dúró títí àwọn ìlànà tuntun yóò fi di ìtẹ́wọ́gbà. Ìdádúró náà, tí wọ́n sọ pé yóò gba oṣù kan péré, wáyé nítorí ìbẹ̀rù pé àwọn ilé-iṣẹ́ data center ń fi ẹrù lé ojú-ọ̀nà iná àti omi. Bangkok nìkan ni ilé-iṣẹ́ data centers 34 ń ṣiṣẹ́ tẹ́lẹ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn mọ́lẹ̀bọ̀ tuntun sì wà ní àgbègbè Eastern Economic Corridor (EEC). Ohun pàtàkì kan tí a gbọ́dọ̀ mọ̀ ni pé kò sí ìpayípadà tààrà kan lórí ọjà ilé ìgbé ayé bí kondo tàbí ilé; ewu náà ń kan ilẹ̀ ìṣẹ́ (industrial land), àwọn akọ́lé, àti àwọn ìdókòwò tí wọ́n gbé kalẹ̀ pẹ̀lú ìtàn data center gẹ́gẹ́ bí ìdí.
Ìmọ̀ràn wa ni pé kí o yẹra fún rírà ilẹ̀ tí a fi ṣe àkàntò fún data center títí ìlànà iná àti omi yóò fi jáde ní gbangba. Ilẹ̀ tí ó ní ìdánilójú agbára iná tí ó ju 100 MW lọ ní báyìí ní iye tí ó ju ti ilẹ̀ fúnra rẹ̀ lọ, kí ó tó dà mọ́ nínú ìdíyelé náà.
Kí Nìdí Tí Wọ́n Fi Dá Iṣẹ́ Tí Ń Mú Owó Wọlé Yìí Dúró?
Ìdí ti kò le è jẹ́ ìkà: agbára iná àti omi ni ọ̀rọ̀ náà. Thailand fi peak power demand ju 36,000 MW ní ọdún 2024, kámpọ́ọ̀sì data center kan tí ó ní 100-200 MW jẹ́ ẹ̀kún kékeré nínú iye náà, ṣùgbọ́n bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú kámpọ́ọ̀sì bẹ́ẹ̀ bá pọ̀ jọ ní agbègbè kan náà, ó di ìṣòro fún gbogbo ọ̀nà iná ní agbègbè náà.
Ìtàn omi náà kì í sì í ṣe ọ̀rọ̀ ẹ̀rín. Ní ọdún 2020, Eastern Economic Corridor kojú ọ̀gbẹlẹ̀ tí ó le tóbẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi fi ààlà sí bí àwọn ilé-iṣẹ́ ṣe ń gba omi lọ́wọ́ ìjọba. Ìrántí yẹn ni ó ń mú kí ọ̀rọ̀ omi nínú àwọn ìlànà tuntun kì í ṣe àpèjúwe lásán, ṣùgbọ́n ohun kan tí wọn yóò rí sí gidigidi.
Àpẹẹrẹ tí ó súnmọ́ jùlọ ni Singapore. Wọ́n gbé ìdádúró tí ó dà bí ẹni pé yóò kúrú kalẹ̀ ní ọdún 2019, ọdún mẹ́ta péré ni wọ́n fi yọ ọ́ kúrò ní 2022. Nígbà tí wọ́n fi padà, kò padà sí ìsàlẹ̀ tẹ́lẹ̀; wọ́n dípò rẹ̀ fi ètò ìpín-ipò (quota system) tí ó so pọ̀ mọ́ àdéhùn àti ìlò agbára tí ó fi ẹ̀mí sí. Malaysia, tí ó gba díẹ̀ nínú ìbéèrè tí ó ṣẹ́kù láti ọwọ́ Johor lásìkò yẹn, tí ó tí ì ní àwọn ìdánwò omi àti iná fún àwọn mọ́lẹ̀bọ̀ tuntun ní 2024.
Ṣé Oṣù Kan Náà Yóò Tó Gan-an?
Èyí ni ìbéèrè gidi. Oṣù kan ni àkókò tí ó tó láti ṣe àkọsílẹ̀ ìwe, kì í ṣe àkókò tí ó tó láti mú ọ̀nà ìtẹ́wọ́gbà padà bọ̀. Nígbà tí ìlànà tuntun bá jáde, ìpele kejì tí ó dín ní ìyára yóò bẹ̀rẹ̀: àtúntẹ́wọ́gbà àwọn ètò tí a ṣe pẹ̀lú èrò tuntun lórí bí omi àti iná ṣe wà.
Ìbàjẹ́ gidi kì í ṣe ìdádúró fúnra rẹ̀. Ó wà nínú àbájáde pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú mọ́lẹ̀bọ̀ 117 tí a dì mọ́lẹ̀ kì yóò tún jẹ́ èrè fún ẹnikẹ́ni lábẹ́ àwọn òfin tuntun. Bí ìdíyelé kì í bá dára mọ́, kò sí ẹnikẹ́ni tí yóò fọwọ́ sí àdéhùn ní iye tí ó ti wà tẹ́lẹ̀.
Ta Ni Ohun Yìí Kan Gan-an?
Ìsọ̀rọ̀ nípa "data center bubble" ti mú kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ èniyàn dàrú láàrin ọjà ilé ìgbé ayé àti ọjà ilẹ̀ ìṣẹ́. Ẹ jẹ́ ki a pín wọn síwájú sí:
- Ilẹ̀ ìṣẹ́: Àwọn ilẹ̀ ní Chonburi, Rayong, àti Samut Prakan ni a tún ṣe ìdíyelé láàrin 2024-2025 lórí ìtàn AI. Àwọn tó rà wọn kò ń san owó fún ilẹ̀ fúnra rẹ̀, wọ́n ń san owó fún àṣàyàn (option) pé kámpáníì data center kan yóò farahàn kí ó rà á. Àṣàyàn yẹn ti dín owó kù báyìí.
- Àwọn akọ́lé àti onímọ̀ ẹ̀rọ: Dídá iṣẹ́ ìkọ́lé 49 duro túmọ̀ sí ohun èlò tí kò ń ṣiṣẹ́ àti àwọn òṣìṣẹ́ tí kò ní iṣẹ́. Èyí jẹ́ owó tí ó dínkù ní ìdámẹ́rin ọdún fún àwọn tí wọ́n ní ìdókòwò nínú àwọn kámpáníì ìkọ́lé.
- Àwọn ètò tí a dá pọ̀ (mixed-use): Àwọn ètò ilé-ìtura tàbí ọ́físì tí wọ́n gbé kalẹ̀ pẹ̀lú "a ó kọ́ data center kan sunmọ́" gẹ́gẹ́ bí ìtàn tí yóò fà ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ èrò, ti sọ ìtàn wọn nù báyìí.
- Ilé ìgbé ayé: Èyí ni ibi tí ìdàrú náà ti pọ̀ jùlọ, a óò sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ ní ọ̀rọ̀ tí ó ń bọ̀.
Ṣé Data Center Ń Mú Àwọn Tó Ń Fẹ́ Yá Ilé Wá Gan-an?
Èyí ni àṣìṣe tí ó pọ̀ jùlọ nínú ọ̀rọ̀ nípa techno-real estate ní Thailand: pé bí wọ́n bá ń kọ́ data center kan nítòsí, kondo tí ó wà ní Sriracha tàbí Pattaya yóò fa àwọn òṣìṣẹ́ ológbọ́n láti òkèèrè tí yóò fẹ́ yá ilé.
Èyí kì í ṣe òtítọ́. Ilé-iṣẹ́ tí ó gba òṣìṣẹ́ 3,000 ṣí ọjà tí ó dúró ṣinṣin fún ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ilé tí wọ́n ń wá láti yá. Kámpọ́ọ̀sì data center hyperscale kan, nígbà tí ó bá ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́, ní àwọn òṣìṣẹ́ pípẹ́ tí ó lé ní ogún díẹ̀ sí àádọ́ta, tàbí ní àwọn ọ̀ràndí ọ̀ràndí gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹlẹ́rọ̀ àti ààbò tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè náà fúnra rẹ̀. Àkókò ìkọ́lé máa ń mú iṣẹ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ wá, ṣùgbọ́n èyí jẹ́ ìṣẹ́gbà, iṣẹ́ tí kì í náwó gan-an, tí a ń gbé sí àgọ́ òṣìṣẹ́, kì í ṣe kondo tí ó ní iye 3 million baht.
Bí ìṣirò owó ìyá ilé rẹ fún Eastern Corridor bá gbé ka data centers, ṣe ìṣirò náà lẹ́ẹ̀kan sí i láìsí wọn. Ilé-iṣẹ́ ọjà, ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́po Japan àti China, àti èbúté Laem Chabang ni àwọn nǹkan tí ó ń fa àwọn tó ń wá ilé láti yá gan-an ní Sriracha. Server halls kò yẹ kí ó wà lórí àkójọ yẹn rárá.
Ẹ̀tọ́ Ìdókòwò Ajàbọ̀ Àti Àdéhùn Tuntun
Àwọn ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ ìkọ̀wé láti òkèèrè kò ti fọ̀wọ́ sowọ́ pọ̀ kúrò nínú ètò wọn. AWS ti ṣèlérí owó dọ́là 5 bílíọ̀nù láàrin ọdún 15, tí a kéde ní 2022, nígbà tí Google ṣèlérí owó dọ́là 1 bílíọ̀nù fún data center kan ní Chonburi àti agbègbè cloud kan ní Bangkok, tí a kéde ní September 2024. Àwọn ìlérí gbígbòrò bíi wọ̀nyí kò ní yí padà nítorí ìdádúró oṣù kan.
Àmọ́ ohun tí ó túmọ̀ sí gan-an ni pé foreign investment applications sí Thailand ti jáde ní 80% ju bí ó ti wà lọ́dún tó kọjá, tí ó dé 1.37 trillion baht (bí 40.6 bílíọ̀nù dọ́là) ní ìdajì àkọ́kọ́ ọdún 2026, ọ̀pọ̀lọpọ̀ rẹ̀ ní àsopọ̀ mọ́ AI àti data centers. Èyí fi hàn bí ètò náà ti tóbi tó kí ìdádúró tó dé.
Kí Ni Ẹ Ó Ṣe Báyìí Bí Ẹ Bá Ní Ilẹ̀ Tàbí Ẹ Ń Rò Láti Rà?
Àdúrà wa ni pé kí o má rà ilẹ̀ tí a fi ṣe àkàntò fún techno-development títí ìlànà iná àti omi yóò fi jáde ní gbangba, kí o sì bá ìjọ̀wọ́ tí o ti fọwọ́ sí sọ̀rọ̀ nípa yíyí àkókò àti iye padà. Ìdí rẹ̀ rọrùn: ohun tí ìjọba ń béèrè ti yí padà, nítorí náà ọjọ́ tí wọ́n máa parí ìjọ̀wọ́ náà gbọ́dọ̀ yí padà pẹ̀lú.
Bí o bá ra ilẹ̀ rẹ kí ọdún 2024 tó dé pẹ̀lú iye tí ó bá ilẹ̀ ìṣẹ́ mu, tí ó sì ń mú owó wọlé báyìí, dúró mọ́ ọn. Ṣùgbọ́n bí o bá rà á ní 2024-2025 pẹ̀lú iye tí ó ju ìlọ́po méjì tàbí mẹ́ta lọ tí ó ju ti ilẹ̀ tí ó wà nítòsí lọ, kìki nítorí pé o retí láti tà á fún kámpáníì kan, àkókò rírí ẹni tí yóò rà á ń dínkù, kí o sì wo àwọn ọ̀nà mìíràn bíi logistics, ìṣelọ́po kékeré, tàbí ilé ìtọ́jú ọjà (warehousing).
Bí owó rẹ bá kéré ju 10 million baht, tí o sì ń rà ilé fún ara rẹ tàbí fún ìyá àwọn arìnrìn-àjò, má bìkítà nípa gbogbo ọ̀rọ̀ yìí. Àríyànjiyàn ìlànà server hall yìí kò kan ọ rárá.
Àlàyé kan tí ó ṣe pàtàkì: ìwádìí ilẹ̀ ìṣẹ́ ní Chonburi láti ẹ̀gbẹ́ jìnnà kì í fi ohunkóhun hàn ní gidi. Ohun tí ó jẹ́ kókó ni ọ̀nà tí a lè fi gba ibẹ̀, bí substation ti súnmọ́ tó, àti bí ọ̀nà omi ti wà, àwọn nǹkan tí o kò lè mọ̀ láìjẹ́ pé o dé ilẹ̀ fúnra rẹ.
Orísun: The CITY Asia