Ẹ ronú nípa ìtàn kan tí ó wọ́pọ̀: aráàlú kan láti Áfíríkà tàbí ìwọ̀ oòrùn àgbáyé rán owó tó tó 12 mílíọ̀nù baht (THB) fún fífi ra fìlà kan ní Phuket. Agbẹjọ́rò Thailand ṣe àkọsílẹ̀ ilé-iṣẹ́ kan, ibi tí ìdá 51 nínú ọgọ́rùn-ún (51%) ti wà lọ́wọ́ àwọn ará Thailand mẹ́ta ní orí ìwé, nígbà tí àjèjì náà ń mú ìdá 49 nínú ọgọ́rùn-ún (49%) pẹ̀lú agbára láti fi ọwọ́ rẹ̀ kọ ìwé gẹ́gẹ́ bí olùdarí. Ọ̀nà yìí ti ń ṣiṣẹ́ fún ohun tó ju ogún ọdún lọ láìsí ìdààmú.
Ṣùgbọ́n láti Ọjọ́ Kẹjọ Ọjọ́ Kìíní, ọdún 2026, gbogbo nǹkan yí padà. Àwọn Ẹ̀ka Ìdàgbàsókè Òwò (DBD - Department of Business Development) ti Thailand ń béèrè lọ́wọ́ àwọn ará Thailand mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí fún ìwé àkọọ́lẹ̀ báńkì, kí wọ́n sì ṣàlàyé ibi tí owó tí wọ́n fi rà ẹ̀tọ́ wọn ti wá.
Kí Ni Order 2/2569 Sì Kí Ló Yí Padà Gan-an?
Order No. 2/2569, tí DBD gbé kalẹ̀, bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ ní Ọjọ́ Kẹjọ Ọjọ́ Kìíní, ọdún 2026. Ó rọ́pò àwọn òfin méjì tí ó ti wà tẹ́lẹ̀: Order 2/2568 àti Order 1/2569. Ohun tí ìdí rẹ̀ ń ṣe kì í ṣe láti dí ìdókòwò àjèjì lọ́wọ́ rárá; kì í sì í pa àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ti dá àkọsílẹ̀ wọn tẹ́lẹ̀ rẹ́. Ohun tí ó ń ṣe ní gan-an ni pé ó ń mú kí ìlò 'nominee' tí kò ní ìtọ́sọ́nà tòótọ́ (ìyẹn ni, níbi tí ará Thailand kan jẹ́ olóòótọ́ ẹ̀tọ́ nínú ìwé nìkan, láìní ẹ̀tọ́ owó gidi) di ohun tí kò ṣeéṣe mọ́ láti ṣe.
Ṣáájú, akọ̀wé DBD kì í ṣàyẹ̀wò ju ọ̀wọ́n ìpín owó lórí ìwé lọ. Ní ìsinsìnyí, wọ́n ń tọpasẹ̀ ipa-ìṣàn owó láti ẹnu-ọ̀nà oníṣẹ́ dé ilé-iṣẹ́ ní kíkún.
Àwọn Ìwé Tuntun Tí A Nílò Nísinsìnyí
Ìforúkọsílẹ̀ èyíkéyìí tí ó ní ìkópa àjèjì nínú ń béèrè fún àwọn ohun mẹ́ta wọ̀nyí báyìí:
- Ìwé àkọọ́lẹ̀ báńkì láti ọwọ́ àwọn ará Thailand tí wọ́n jẹ́ oníṣẹ́ nínú ilé-iṣẹ́
- Ìwé àkọọ́lẹ̀ láti ọwọ́ àkántì ilé-iṣẹ́ tí ó gbà owó náà
- Ìwé Ìtọ́ka Ìdókòwò (Investment Explanation Letter) tí a fi ọwọ́ kọ, tí ẹni tí ó fi ọwọ́ kọ jẹ́ ẹni tí a lè bèèrè lọ́wọ́ rẹ̀ nípa ohun tí ó kọ.
Ìyẹ̀wò yìí ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò ìforúkọsílẹ̀ tàbí àtúnṣe fúnra rẹ̀, kì í ṣe lẹ́yìn-ọ̀-rẹ̀ ní àkókò iṣẹ́ ìwádìí owó orí (tax audit). Òfin yìí ń kan gbogbo ilé-iṣẹ́ àti alájọṣepọ̀ tí ìpín ìkópa àjèjì kò tó ìdá 50 nínú ọgọ́rùn-ún (foreign participation under 50%), pẹ̀lú àtúnṣe èyíkéyìí tí ó fi olùdarí àjèjì kékeré kún ilé-iṣẹ́, tàbí tí ó fi ẹni tí ó ní ẹ̀tọ́ ìfọwọ́sí àjèjì kún.
Àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n forúkọsílẹ̀ ṣáájú Ọjọ́ Kẹjọ Ọjọ́ Kìíní, ọdún 2026, lábẹ́ Order 2/2568, kò ní ṣí padà fún àyẹ̀wò. Ṣùgbọ́n bí ẹ bá fẹ́ ṣe àtúnṣe èyíkéyìí (yíyí olùdarí padà, títà ẹ̀tọ́, tàbí ìyípadà owó-ìṣúná), ìwọ yóò nílò gbogbo àwọn ìwé wọ̀nyí ní àkókò yẹn.
Ìtàn Lẹ́yìn Ìdá 49% náà
Nọ́mbà 49% náà kò wá láti inú ìṣirò ọrọ̀ ajé; ó wá láti inú àdéhùn. Òfin Foreign Business Act B.E. 2542 (ọdún 1999) ti pa ẹnu iṣẹ́ mẹ́ta mọ́ fún àjèjì, títí kan ìtajà ilẹ̀ àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́, ó sì ṣe ìtumọ̀ ilé-iṣẹ́ àjèjì gẹ́gẹ́ bí èyí tí àwọn tí kì í ṣe ará Thailand ní ìdá àbọ̀ (50%) tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ nínú owó-ìṣúná rẹ̀. Ọ̀já náà ṣe ìṣirò tirẹ̀: ìdá 49% fún àjèjì, ìdá 51% fún ará Thailand. Ẹnìkẹ́ni kò fi bẹ́ẹ̀ ṣàníyàn nípa ẹnì tí àwọn ará Thailand wọ̀nyẹn jẹ́, tàbí ibi tí owó wọn ti wá, fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún.
Àwọn nọ́mbà ọ̀já sọ pé ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn fìlà pẹ̀lú ilẹ̀ ní Phuket, Koh Samui àti Pattaya ni wọ́n ti dá lórí ọ̀nà bẹ́ẹ̀ gẹ́lẹ́. Ní ti òfin, ẹ̀wọ̀n yìí ti wà nínú ewu ní gbogbo àkókò: Land Code kọ̀ kedere fún àjèjì láti gba ilẹ̀ nípasẹ̀ ẹnì kejì (proxy), Ẹ̀ka Ilẹ̀ (Department of Lands) sì lè fipá mú kí wọ́n tà ilẹ̀ náà nínú ẹ̀kọ́. Ṣùgbọ́n ṣáájú ọdún 2024, èyí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣẹlẹ̀ rí.
Ìyípadà yìí kò bẹ̀rẹ̀ láti inú ilé-ìtajà ilẹ̀ rárá. Ó bẹ̀rẹ̀ láti inú ìwádìí nípa fífọ owó (money laundering) àti àwọn iṣẹ́ àṣejù (grey-market) ní àwọn ibùdó ìsinmi: àwọn ilé ìtajà ìwé, ọtí, ibi ìwẹ̀wẹ̀-omi (dive centers), àti àjọ ìrìnàjò tí ará Thailand kan tí owó oṣù rẹ̀ jẹ́ 15,000 THB nìkan ń hàn gẹ́gẹ́ bí olóòótọ́ owó-ìṣúná mílíọ̀nù púpọ̀. Láti ibẹ̀, ọgbọ́n kan náà tàn dé ohun gbogbo tí a forúkọsílẹ̀ pẹ̀lú DBD.
Kí Ló Ń Fọ́n Àwọn Ẹ̀tàn Tó Gbajúmọ̀ Jáde?
Àwọn ètò tí ó gbajúmọ̀ jùlọ ní àwọn ọdún tí ó kọjá gbékalẹ̀ lórí ẹ̀tàn méjì:
- Ẹ̀tọ́ 'preference shares' tí kò ní ẹ̀tọ́ ìdìbò kún, tí ó fi agbára ìṣàkóso tòótọ́ fún àjèjì náà bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ní 49% lórí ìwé.
- Owó awin tí àjèjì náà fi ránṣẹ́ sí alábàáṣepọ̀ Thailand rẹ̀ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, láti fi san ẹ̀tọ́ ìdá 51% náà.
DBD ti wo ẹ̀tàn kìíní gẹ́gẹ́ bí àmì ewu fún ilé-iṣẹ́ nominee tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀ ṣáájú. Ìkejì ní báyìí ni ó hàn gbangba nínú ìwé àkọọ́lẹ̀ báńkì: owó máa ń dé sí àkántì ará Thailand ọjọ́ díẹ̀ ṣáájú ìforúkọsílẹ̀, ní iye tí ó bára mu pẹ̀lú owó tí a kọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀tọ́ rẹ̀ pẹ̀lú. Ọgbọ́n ọfin kò lè borí àkókò tí báńkì ń fi hàn.
Ohun Tí Kò Yí Padà - Àti Ohun Tí Kò Sí Nínú Ewu
Ríra ilé kan (condominium) ní orúkọ ẹni tí ó jẹ́ àjèjì kò fọwọ́ kan Order 2/2569 rárá, níwọ̀n bí ó bá wà nínú ìdá 49% owó-ìṣúná àjèjì ti gbogbo ilé gogoro (condominium quota). A kò nílò ilé-iṣẹ́ kankan fún èyí.
Bákan náà, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ń ṣiṣẹ́ ní gidi, gẹ́gẹ́ bí hotẹ́ẹ̀lì, iṣẹ́ ìṣelọ́po, oníṣòwò òkèèrè, tàbí ilé oúnjẹ tí ó ní owó tí ó ń wọlé ní gidigidi, kò sí nínú ìlànà yìí lọ́nàkọnà. Bí alábàáṣepọ̀ Thailand bá fi owó gidi ṣe ìdókòwò, tí ó sì ń kópa nínú ìṣàkóso ilé-iṣẹ́, ìdí ẹ̀tọ́ rẹ̀ jẹ́ ọ̀nà tí ó bófin mu ní kíkún. Order 2/2569 ń fojú sí ẹ̀tàn nìkan, kì í ṣe òwò tòótọ́. Fún àwọn iṣẹ́ tí ó tóbi, ọ̀nà mìíràn ń wà: Foreign Business License tàbí ìtọ́sọ́nà BOI, tí ó lè fi àyè fún àjèjì láti ní ìdá 100% ẹ̀tọ́ ohun-ìṣẹ́.
Ìjìyà Fún Ìlò Nominee: Kí Ni Òfin Sọ?
Òfin ìpìlẹ̀ tí ó kọ ìlò nominee jẹ́ ohun tí ó ti wà fún ọdún méjìdínlọ́gbọ̀n sẹ́yìn, kì í ṣe tuntun. Ó wà nínú Foreign Business Act B.E. 2542 (ọdún 1999), níbi tí Section 36 ti pèsè fún ọdún mẹ́ta (3) nínú ẹ̀wọ̀n, àti owó ìtanràn láti 100,000 sí 1,000,000 THB, tí ó ń kan àjèjì náà àti ará Thailand tí ó gbà láti mú ẹ̀tọ́ náà mú fún un pẹ̀lú. Fún ilẹ̀, títà ilẹ̀ náà lápá kan lè jẹ́ fípá mú (forced sale) pẹ̀lú.
Ìmọ̀ràn Wa: Ṣé Ẹ Ó Yẹ Kí Ẹ Ṣí Ilé-Iṣẹ́ Kan Lóde Òní?
Fún fìlà tí iye rẹ̀ kò ju 25 mílíọ̀nù THB lọ, ṣíṣí ilé-iṣẹ́ lóde òní kò yẹ ní ìlànà wa. Owó ìlò ilẹ̀ tí a fi ìwé forúkọsílẹ̀ fún ọdún 30 (registered 30-year lease) lábẹ́ Land Code ń fún ni ààbò ìlò tí ó bófin mu, ó ń ná owó díẹ̀ ju ilé-iṣẹ́ lọ láti tọ́jú, kò sì béèrè fún ìforúkọsílẹ̀ ọdọọdún, ìyẹ̀wò owó (audit), tàbí alábàáṣepọ̀ Thailand tí ó ń bẹ nígbà gbogbo.
Ó dájú pé àwọn ilé ẹjọ́ Thailand ti kọ̀ láti gbà pé ìtẹ̀síwájú (extension) tí ó kọjá ọdún 30 lè dí olówó ilẹ̀ tuntun mú; èyí jẹ́ àìlera gidi, kò sì ní láti sọ pé kò rí bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n bí a bá fi wéra pẹ̀lú gbogbo ewu tí ó wà lórí ilé-iṣẹ́ nominee tí ó ti dàgbà, ìlò-ilẹ̀ 30-ọdún náà rọrùn jù.
Bí ẹ bá ń ṣiṣẹ́ òwò gidi tí ó ní owó tí ń wọlé ní gidigidi, ẹ pa ìmọ̀ràn yìí tì; ọ̀ràn yín yàtọ̀ pátápátá, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ lókè.
Ẹ̀kọ́ Kan Tí Ọ̀pọ̀ Ń Gbàgbé: Àkọsílẹ̀ Báńkì Ní Thailand
Ìfọwọ́sí àwọn ìwé ìdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ àti ṣíṣí àkántì báńkì fún ilé-iṣẹ́ ní Thailand fẹ́rẹ̀ẹ́ máa béèrè fún wíwà ẹni náà fúnra rẹ̀ ní Thailand. Ní ọdún 2026, àwọn báńkì Thailand ti le koko sí i ju ti tẹ́lẹ̀ lọ nípa irú àkántì bẹ́ẹ̀, wọ́n sì máa ń béèrè fún ìpàdé kejì lẹ́ẹ̀kansi. Bí ẹ bá ń gbèrò láti forúkọsílẹ̀, ẹ ṣe ètò láti wà ní Thailand fún ó kéré tán ọ̀sẹ̀ kan, nítorí àtúnṣe ìpàdé báńkì ní oṣù kan lẹ́yìn-ọ̀-rẹ̀ yóò ná owó ju owó tikẹ́ẹ̀tì ọkọ̀ òfurufú lọ.
Bí ẹ bá ti ní ilé nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Thailand kan, ìgbésẹ̀ tí ó bọ́gbọ́n mu ni láti ṣe àyẹ̀wò (audit) ṣáájú kí ẹ̀yin tó nílò láti ṣe àtúnṣe ìwé kankan: ẹ ṣàyẹ̀wò ohun tí ó ń ṣe ìtìlẹ́yìn fún ẹ̀tọ́ àwọn ará Thailand, ẹnìkẹ́ni tí ó ní ẹ̀tọ́ ìfọwọ́sí, àti àtúnṣe wo ni ẹ ó ṣe nílò láàrín ọdún méjì tí ó ń bọ̀. Ó din owó ju láti yanjú èyí báyìí ju kí ẹ tó rí ìṣòro ní ọjọ́ ìforúkọsílẹ̀.
Orísun: AIM Bangkok