Ìtàn Ọkùnrin Kan ní Ọ́físì Ilẹ̀ Thalang, Phuket
Ọkùnrin kan dúró sí ọ́físì ilẹ̀ ní Thalang, Phuket, láti parí ìdúnàádúrà villa kan. Ẹni tí ó ní ìpín Thai nínú kámpánì wọn jókòó ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀, pẹ̀lú páàsípọ́ọ̀tì àti èdìdì kámpánì lọ́wọ́. Ṣùgbọ́n olóṣìṣẹ́ náà kò dúró sí àwọn ìwé kámpánì nìkan. Ó béèrè fún ìwé báǹkì ẹni tí ó ní ìpín Thai náà, ẹ̀rí iṣẹ́ tí ó ń ṣe, àti ìtàn kúlẹ̀kúlẹ̀ nípa ibi tí owó ìrapadà náà ti wá. Ọdún méjì sẹ́yìn, èyí ì bá jẹ́ ohun àjèjì. Ní àárín oṣù May 2026, èyí ti di ìṣe déédé ni gbogbo ọ́físì ilẹ̀ ní Thailand.
Ẹ̀ka Ilẹ̀ Thailand (Department of Lands) ti fi àṣẹ 'ìjẹ́-kánjú-jùlọ' mẹ́ta ránṣẹ́ sí gbogbo ọ́físì ilẹ̀ ní ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan. Papọ̀, wọ́n ń so gbogbo ìtọ́ni tí a ti fi ránṣẹ́ tẹ́lẹ̀ jọ sí ètò kan ṣoṣo: gbédègbẹ́yọ̀ orílẹ̀-èdè kan fún àwọn kámpánì tí ó ní ilẹ̀, ìṣàtúnṣe dátà lóṣooṣù, àti ìjábọ̀ mẹ́rin lọ́dún sí àwọn aláṣẹ àárín-gbùngbùn.
Kí Ni Àwọn Ìwé-Ìkéde Tuntun Náà Sọ Gan-an?
Àwọn ìwé-ìkéde mẹ́ta tí ẹ̀ka náà fi jáde ní àárín May 2026 so gbogbo àwọn ìtọ́ni àtijọ́ nípa àyẹ̀wò kámpánì ilẹ̀ pọ̀ sí ètò kan tí ó ní àpólà mẹ́ta pàtàkì: gbédègbẹ́yọ̀ orílẹ̀-èdè kan tí àwọn ọ́físì ilẹ̀ gbọ́dọ̀ máa kọ́ àti tọ́jú lọ́wọ́ ara wọn, ìṣàtúnṣe dátà lóṣooṣù láàrin gbogbo ọ́físì, àti ìjábọ̀ tí a fi ránṣẹ́ sí àárín-gbùngbùn ní ẹ̀ẹ̀mẹ́rin lọ́dún.
Tí kámpánì kan bá dúró gẹ́gẹ́ bí 'ẹnì-kejì àjèjì' (foreign juristic person) lábẹ́ Abala 97 àti 98 ti Land Code, ọ́físì náà gbọ́dọ̀ jábọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, kò ní dúró de àkókò ìjábọ̀ mẹ́rin-lọ́dún náà mọ́.
Ìṣàyẹ̀wò owó tí ó le jù ni a óò ṣe fún ìsúná owó lásán (cash) tí ó ju baht 2 mílíọ̀nù lọ, tàbí fún ilẹ̀ tí iye owó rẹ̀ (gẹ́gẹ́ bí ọ́físì ilẹ̀ ṣe díìtò rẹ̀, kì í ṣe iye owó tí a kọ sí àdéhùn) bá ju baht 5 mílíọ̀nù lọ. Abala 74 ti Land Code fún àwọn olóṣìṣẹ́ ilẹ̀ ní àṣẹ láti béèrè lọ́wọ́ àwọn tó wà nínú ìdúnàádúrà nípa ibi tí owó wọn ti wá, iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe, àti ipò owó wọn lápapọ̀.
Kí Ni Ó Ṣẹlẹ̀ Tí A Bá Rí Ọ Gẹ́gẹ́ Bí 'Ewu Gíga'?
Bí kámpánì kan bá wọlé sí àkọsílẹ̀ 'ewu gíga', ọ́físì lè béèrè fún àkọsílẹ̀ àwọn tí ó ní ìpín (shareholder register), àwọn ìwé tí a fi sí Ẹ̀ka Ìdàgbàsókè Iṣẹ́ Òwò (Department of Business Development), àwọn ìwé owó, kí wọ́n sì tiẹ̀ lè ṣe ìwádìí tààrà ní àdírẹ́sì tí a fi kọ sílẹ̀ fún kámpánì náà. Ìjábọ̀ kan láti Mondaq, ilé-iṣẹ́ olófin, sọ pé àwọn ìgbìmọ̀ ìwádìí ní ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ní láti ní àwọn olùwádìí àkànṣe, bí àwọn ọ̀gá ọlọ́pàá agbègbè, tí yóò fún àwọn aláṣẹ láàyè láti wọ inú dátà tó jẹ mọ́ ìpín, owó orí, àti ìṣíkiri.
Ìyẹn kì í ṣe ìjẹ́bi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ó jẹ́ irinṣẹ́ àyẹ̀wò, kì í ṣe ìdájọ́ pé ẹ̀ṣẹ̀ ti wáyé. Ṣùgbọ́n ó túmọ̀ sí pé bí ẹ̀rí kò bá dájú, ìnira lè bẹ̀rẹ̀, kódà ti kámpánì bá ti forúkọ sílẹ̀ ni ọdún mélòó kan sẹ́yìn.
Ṣé Wọ́n Lè Wádìí Kámpánì Tí Mo Rà Ní Ọdún 2019 tàbí 2015?
Bẹ́ẹ̀ni. Gbédègbẹ́yọ̀ náà kò kàn àwọn ìdúnàádúrà tuntun nìkan; ó ní gbogbo kámpánì tí ó ní ilẹ̀, kódà tí ó bá ti wà fún ọdún mẹ́wàá. Ìṣàtúnṣe dátà lóṣooṣù túmọ̀ sí pé ìyípadà nínú àkọsílẹ̀ ẹni tí ó ní ìpín, àìwọ̀nàsí kan nínú ìwé, tàbí àdírẹ́sì tí kò bá mu (mismatch) le tún ṣí ẹjọ́ àtijọ́ padà lẹ́yìn ọdún púpọ̀.
Èyí ni ìyàtọ̀ pàtàkì láàrin ọ̀nà tí a ń fi ṣàyẹ̀wò kámpánì tẹ́lẹ̀ àti báyìí. Tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀, ọ́físì ilẹ̀ ìbá rí kámpánì tí Thai ní ìpín tó pọ̀ jù nínú rẹ̀, kí wọ́n forúkọ ìdúnàádúrà náà sílẹ̀, kí wọ́n sì tọ́jú ìwé sí àkọsílẹ̀. Kò sí àyẹ̀wò tó jinlẹ̀ sí i, torí pé ìjọba kò ní ohun èlò tàbí owó tó pọ̀ láti ṣàyẹ̀wò gbogbo kámpánì kan. Àwọn ìwé-ìkéde 2026 wọ̀nyí ni ó fọ́ ìhò-àbáwọlé yẹn.
Ẹ̀wẹ̀ Ọ̀nà Tí Kò Ṣiṣẹ́ Mọ́: Ìpín Àkọ́kọ́ tí Kì Í ṣe Ohùn Kíkun
Ọ̀nà tí ó gbajúmọ̀ jùlọ láàrin ọdún díẹ̀ sẹ́yìn ni pé kí ẹni ilẹ̀ Thai ní ìpín 51% nínú kámpánì, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìpín àkọ́kọ́ (preference shares) tí ó ní agbára ìdìbò kékeré, tí ẹnìkejì àjèjì náà sì ní ìpín 49%, ṣùgbọ́n ìwọ̀n ìdìbò rẹ̀ jẹ́ mẹ́wàá lòdì sí ìdìbò kan ẹni Thai. Fún ọdún púpọ̀ ni wọ́n ta èyí gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n òfin tí ó dájú.
Lóde òní, ẹ̀wẹ̀, ìyẹn gan-an ni àwọn olùwádìí ń wá ṣáájú gbogbo nǹkan mìíràn. Ẹni Thai tí ó ní ìpín púpọ̀ ṣùgbọ́n tí kò ní agbára ìdìbò ni àpẹẹrẹ pàtó ti ìdúnàádúrà 'aṣojú' (nominee). Bí agbẹjọ́rò rẹ ní Thailand ṣe dá a sílẹ̀ ti kì í ṣe ààbò. Ìforúkọ sílẹ̀ ni ọ́físì ilẹ̀ kì í ṣe ẹ̀rí pé nǹkan náà bófin mu, àti pé báyìí kò tiẹ̀ ṣe ìgbésẹ̀ tó gbẹ̀yìn mọ́.
Àdéhùn Ìyáwólé 30+30 Ọdún: Ṣé Ó Ń Ṣiṣẹ́ Gan-an?
Àṣìṣe kejì tí ó tọ́ sí àtúnwo ni àdéhùn ìyáwólé ọdún 30 tí a fi kún ọdún 30 mìíràn (30+30). Òfin Ìlú àti Òwò (Civil and Commercial Code) fún ọ̀nà láti fi ìyáwólé forúkọ sílẹ̀ fún ọdún 30 péré. Ìlérí ìṣàtúnṣe fún ọdún 30 mìíràn jẹ́ ọ̀rọ̀ àdéhùn ti ẹni tí ó ní ilẹ̀ náà lákọ̀ọ́kọ́, kì í ṣe ẹ̀tọ́ tí ó ń tẹ̀lé ilẹ̀ náà láéláé. Bí ilẹ̀ náà bá yí ọwọ́ padà tàbí bí a bá gbà á lápá ìjọba nítorí gbèsè, kò sí ẹnikẹ́ni tó lè ní ojúṣe láti ṣe àṣepé fún ìlérí ọdún 30 kejì náà.
Ọ̀rọ̀ Òdodo Fún Ẹni Tí Ó Ń Rò Láti Rà Nípasẹ̀ Kámpánì
Ìmọ̀ràn mi ni pé, fún ẹni tí ìsúná rẹ̀ bá wà lábẹ́ baht mílíọ̀nù mẹ́wàá sí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (10-15 million baht), ọ̀nà kámpánì kò ní ìtumọ̀ owó mọ́. Ìjábọ̀ ọdọọdún, iṣẹ́ ayẹ̀wò owó (audit), ewu ìwádìí tààrà ní ilẹ̀, àti ewu láti fi ipá tà á lọ́nà ọdún márùn-ún, gbogbo rẹ̀ jẹ owó tí ìbá jẹ́ àǹfààní tí kámpánì náà ìbá fi fún ọ ju kíkọ́ ilé-gogoro (condominium) tí a rà nínú ìpín àjèjì (49% ti gbogbo ilé-gogoro kan) tí a fi orúkọ ẹni àjèjì gan-an sí, tí a sì fún un ní chanote tó kún fún ìtọ́ka.
Ṣùgbọ́n bí o bá ń kọ́ òwò gan-an, bí ilé-àlejò, ilé-iṣẹ́ ìṣelọpọ̀, tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀, pẹ̀lú alábàáṣiṣẹ́ Thai gidi tí ó fi owó gidi sí i tí ìtàn owó rẹ̀ sì ń fara hàn nínú ìwé, àwọn ìlànà 2026 wọ̀nyí kì í ṣe àkíyèsí púpọ̀ sí ọ. Àyẹ̀wò náà ni a ṣe láti wá àwọn kámpánì asán tí kò ní iṣẹ́ mìíràn, kì í ṣe àwọn tí ń ṣe òwò gidi.
Òótọ́ kan ṣoṣo tí mo fẹ́ fi kún un ni pé bí a ń ṣe àyẹ̀wò yìí kì í ṣe ọ̀kan-ṣoṣo ní gbogbo ìpínlẹ̀. Phuket, Koh Samui, Pattaya, àti Chiang Mai jẹ́ àwọn ìpínlẹ̀ tí àkíyèsí ń pọ̀ sí i, nítorí ìdí tí ó dájú (àwọn ni ibi tí àwọn àjèjì ń rà ilẹ̀ jùlọ), nígbà tí ọ́físì ilẹ̀ kan ní àgbègbè Isan (àríwá ìlà oòrùn) kò ní í yára ṣe ìwádìí tààrà ní ìdámẹ́rin àkọ́kọ́ ọdún. Ìwọ̀n bí wọ́n ṣe ń mú ọ̀rọ̀ jáde yàtọ̀, ṣùgbọ́n ìlànà gan-an kò yàtọ̀ láti ìpínlẹ̀ dé ìpínlẹ̀.
Ohun Tí O Gbọ́dọ̀ Ṣàyẹ̀wò Kí O Tó Fọwọ́ Sí Ìwé
Àkíyèsí kan fún ẹnikẹ́ni tí ó wà láàrin ìdúnàádúrà lọ́wọ́lọ́wọ́: ìfarahàn gan-an ti gbogbo àwọn tó wà nínú ìdúnàádúrà ń di dandan ju bí ó ti rí tẹ́lẹ̀, torí pé àwọn olóṣìṣẹ́ ń béèrè lọ́wọ́ ènìyàn ní ojúkojú báyìí, kì í ṣe lọ́wọ́ ìwé àṣẹ (power of attorney) mọ́. Gẹ́gẹ́ bí ìjábọ̀ láti Bangkok Biznews nípa àwọn ìlànà tuntun Ẹ̀ka Ilẹ̀ ṣe fi hàn, àwọn ìwọ̀n baht 2 mílíọ̀nù (owó lásán) àti baht 5 mílíọ̀nù (iye ilẹ̀) wọ̀nyí ń bẹ̀rẹ̀ pàtàkì láti ṣàyẹ̀wò pé owó náà jẹ́ ohun ìní ẹni fúnrarẹ̀, kì í ṣe ohun ìní ìgbéyàwó tí ọkọ tàbí aya ní ipa nínú rẹ̀. Èyí fi ìpele mìíràn ti ìwé kún fún àwọn tí ń múra sílẹ̀ fún ìdúnàádúrà.
Bí o bá ní ilẹ̀ tàbí villa lọ́wọ́lọ́wọ́ nípasẹ̀ kámpánì Thai kan, mú gbogbo ìwé rẹ jáde kí ìpín ọdún (quarter) tó parí, kí o sì ṣàyẹ̀wò ohun mẹ́ta wọ̀nyí: bí àwọn tí ó ní ìpín Thai gan-an ṣe san owó fún ìpín wọn, bí àdírẹ́sì tí a fi kọ sílẹ̀ fún kámpánì náà bá mu ìbámu pẹ̀lú ibi tí kámpánì náà ń ṣiṣẹ́ gan-an, àti bí a ti fi gbogbo ìjábọ̀ ránṣẹ́ fún gbogbo ọdún tí kámpánì ti ń ṣiṣẹ́. Àwọn mẹ́ta wọ̀nyí ni ohun àkọ́kọ́ tí ọ́físì ilẹ̀ ń wò, wọ́n sì rọrùn àti wo ṣáájú kí ìbéèrè tó dìde, ju lẹ́yìn ìgbà tí ìbéèrè náà ti dìde lọ.
Ẹgbẹ́ wa ní Ohun-ìní ní Tháílàndì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣàyẹ̀wò ipò kámpánì rẹ tàbí láti wá ọ̀nà tí ó bá òfin mu jùlọ fún ìdúnàádúrà tí ó ń gbèrò ní Phuket.
Orísun: Mondaq