Bí o bá ti ń ronú nípa rírà fílà tàbí ilẹ̀ ní Phuket nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Thai kan, tàbí tí o ti ní ọ̀kan tẹ́lẹ̀, ìròyìn tuntun yìí ṣe pàtàkì fún ọ. Ìjọba Tháílàndì kò ṣe eré mọ́ lórí ọ̀rọ̀ ìní-ilẹ̀ tí àjèjì ń gbà nípasẹ̀ ọ̀nà ìdálọ́wọ́ (nominee) ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.
Ìdáhùn Kíákíá Fún Ẹni Tó Ń Wá Àlàyé
Department of Business Development (DBD) ti fi ilé-iṣẹ́ 36,277 tí àjèjì ní ọwọ́ nínú, tí wọ́n ní ilẹ̀ ní Tháílàndì, sí abẹ́ àyẹ̀wò gidi. Èyí ni ìgbésẹ̀ tó tóbi jùlọ tí wọ́n ti gbé kalẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn láti dojú ìjà kọ àwọn ọ̀nà ìdálọ́wọ́ tí wọ́n fi ń yẹra fún òfin tó kọ àjèjì láti ní ilẹ̀ tààrà ní orílẹ̀-èdè náà. Bí o bá ti ń gbára lé ilé-iṣẹ́ Thai kan láti ra fílà rẹ, àkókò ti tó láti tẹ́ tòrò kí o rí i dájú pé ohun tó o ní kò sí nínú ewu.
Ìdojúkọ pàtàkì ni ilé-iṣẹ́ 31,516 tí ìpín owó àjèjì nínú wọn dúró ní ìsàlẹ̀ 49%, ìdíwọ̀n gan-an tó jẹ́ kí ilé-iṣẹ́ kan lè forúkọsílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ti Thai kí ó sì lè ní ilẹ̀ lábẹ́ òfin. Ṣùgbọ́n ìṣòro náà ni pé, nínú ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ètò wọ̀nyí, àwọn tó ń dúró gẹ́gẹ́ bí olówó ilé-iṣẹ́ Thai kìí ṣe olówó gidi rárá, wọ́n kàn jẹ́ orúkọ lórí ìwé nígbà tí àjèjì ni ó ń darí gbogbo nǹkan lẹ́yìn ẹ̀yìn. DBD ti pinnu láti dá irú àwọn ètò bẹ́ẹ̀ mọ̀ kí ó sì tú wọn ká.
Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn Thairath ṣe fi hàn, àyẹ̀wò yìí gba agbègbè (province) 16, tó fi Bangkok àti àwọn agbègbè márùn-ún tó yí i ká kún, pẹ̀lú àwọn agbègbè arìnrìn-àjò olókìkí mẹ́wàá bí i Chonburi, Surat Thani, àti Phuket. Èyí fi hàn pé ìgbógunti yìí kì í ṣe ti ọjà ìrìnàjò kan ṣoṣo, bí kò ṣe ìyípadà òfin tí ó gba gbogbo orílẹ̀-èdè náà kan.
Àwọn Òtítọ́ Pàtàkì Tí O Nílò Láti Mọ̀
- Foreign Business Act (1999) ṣe àpèjúwe ilé-iṣẹ́ àjèjì gẹ́gẹ́ bí èyíkéyìí tí owó àjèjì bá kọjá 49% nínú rẹ̀; àwọn ilé-iṣẹ́ tó wà ní ìsàlẹ̀ ìdíwọ̀n yẹn ni a kà sí ti Thai tí wọ́n sì lè ní ilẹ̀.
- DBD kì í ṣàyẹ̀wò àwọn orúkọ tó wà nínú ìwé ẹ̀rí ilé-iṣẹ́ nìkan, wọ́n tún ń wo ẹni tó ń ṣàkóso gidi: ta ni ó ń ṣe ìpinnu, ta ni ó náwó fún rírà ilẹ̀, àti ta ni ó ń gba èrè.
- Land Code Act B.E. 2497 (1954) kọ àjèjì láti ní ilẹ̀ tààrà, àyàfi fún àwọn iṣẹ́ àkànṣe tí Board of Investment ti fọwọ́sí, tí wọ́n nílò ìdókòwò tí kò kéré sí owó Baht mílíọ̀nù 40.
- Àwọn ìṣírò ọjà fi hàn pé ó lè tó 60-70% ti àwọn fílà tí àjèjì ní ní Phuket ni a ti forúkọsílẹ̀ nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Thai pẹ̀lú olùdálọ́wọ́ (nominee) gẹ́gẹ́ bí olówó orúkọ.
- Nínú ìgbésẹ̀ ìgbógunti mìíràn tó bá èyí mu, ìwádìí ìpele-kẹrin lórí àwọn ètò ìdálọ́wọ́ ní Phuket ní August 2026 mú kí wọ́n fi ẹ̀sùn kan ènìyàn 16 (Thai mẹ́wàá, àti àjèjì mẹ́fà, tó fi mọ́ ọmọ Canada, Russia, àti Kazakhstan kan) tí wọ́n sopọ̀ mọ́ àwọn iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe lábẹ́ orúkọ ẹlòmíì.
- Ìwádìí tó gbòòrò sí i lórí ìní-ilẹ̀ ní Phuket ṣàyẹ̀wò ilé-iṣẹ́ 361, ó sì wá rí ilé-iṣẹ́ 149 tí wọ́n ní ilẹ̀ pẹ̀lú ìfura pé owó àjèjì wà nínú wọn ní ọ̀nà tí kò tọ́, wọ́n sì fi ẹjọ́ 114 lélẹ̀, wọ́n sì gba owó ìtanràn ní ìgbà 39.
- Àwọn ilé ìdílé (condominium) kò sí lábẹ́ àyẹ̀wò yìí: àjèjì lè ní ẹ̀ka ilé (freehold) tààrà níwọ̀n ìgbà tí ìpín àjèjì nínú ilé gbogbo bá wà ní ìsàlẹ̀ 49%.
Kí Ni Ìjìyà Tó Ń Dúró De Àwọn Tí Wọ́n Kùnà?
Ìjìyà fún ìlò ètò ìdálọ́wọ́ (nominee) tó lòdì sí òfin lè dé ọ̀dọ̀ owó Baht mílíọ̀nù 1 àti/tàbí ọdún 3 nínú ẹ̀wọ̀n lábẹ́ Foreign Business Act. Ṣùgbọ́n ewu tó le jù ni pé, tí DBD bá rí i pé ilé-iṣẹ́ rẹ jẹ́ ètò ìdálọ́wọ́, Land Department lè pàṣẹ pé kí a ta ilẹ̀ náà láàárín ọjọ́ 180. Bí ọjà kò bá tí bọ́ láàrin àkókò náà, ìjọba fúnra rẹ̀ lè fi ilẹ̀ náà síta fún ìtajà pẹpẹ.
Kí Ni DBD Ń Wádìí Nítòótọ́ Nínú Ilé-Iṣẹ́ Wọ̀nyí?
Department of Business Development ń wo ìtòlẹ́sẹẹsẹ olówó ilé-iṣẹ́, ibi tí owó tí wọ́n fi ra ilẹ̀ ti wá, ẹni tó ń darí iṣẹ́ ní gidi gidi, àkọsílẹ̀ ìpàdé, àti àwọn ìwé owó. Ìbéèrè pàtàkì ni bóyá àwọn olówó Thai jẹ́ olùdókòwò gidi tàbí kàn jẹ́ orúkọ tí wọ́n fi ń dábò bo àjèjì.
Àwọn Ọ̀nà Tó Bófin Mu Fún Àjèjì Láti Ní Fílà Ní Tháílàndì
Òfin fi ọ̀pọ̀ ọ̀nà sílẹ̀ tó tọ́ fún àjèjì láti gbádùn ohun ìní ní Tháílàndì láìlo ètò ìdálọ́wọ́ tí kò bófin mu:
- Ìyáwó ilẹ̀ ìgbà pípẹ́ (leasehold) fún ọdún 30, pẹ̀lú àṣàyàn láti tún ṣe àdéhùn nígbà tó bá parí.
- Níní ilé tó wà lórí ilẹ̀ ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ kúrò lára ilẹ̀ fúnra rẹ̀, nígbà tí o bá ń yá ilẹ̀ náà.
- Dídá àjọṣepọ̀ (joint venture) tòótọ́ pọ̀ pẹ̀lú alábàáṣepọ̀ Thai kan tó ń kópa nítòótọ́ nínú iṣẹ́ àti owó tó wọlé.
- Rírà ẹ̀ka ilé kan (condominium) lábẹ́ ìní freehold tààrà.
Ṣé Ilé Mi Ní Condominium Wà Nínú Ewu?
Rárá kò sí. Àyẹ̀wò DBD yìí kan ilé-iṣẹ́ tí ó ní ilẹ̀ nìkan. Ìní condominium tààrà lábẹ́ Condominium Act (1979) jẹ́ ọ̀nà tó yàtọ̀ pátápátá, tí ó jẹ́ kí àjèjì lè ní ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 49% ti gbogbo àyè ilé kan.
Kí Ni Kí O Ṣe Tí O Bá Ti Ní Ilẹ̀ Nípasẹ̀ Ilé-Iṣẹ́ Thai Kan?
Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣàyẹ̀wò òfin lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ lórí ètò rẹ. Tí ó bá jẹ́ pé ètò náà wà nínú ewu, agbẹjọ́rò lè dábàá àtúnṣe bí ìyípadà sí leasehold, mímú alábàáṣepọ̀ Thai gidi wá, tàbí títa ilẹ̀ náà pẹ̀lú dídúró pa ẹ̀tọ́ mọ́ ilé tó wà lórí rẹ̀.
Iye Owó Leasehold Ha Yàtọ̀ Sí Freehold Bẹ́ẹ̀?
Leasehold máa ń fún ọ ní ẹ̀tọ́ lórí ilẹ̀ fún ọdún 30, tí a sábà máa ń so mọ́ àṣàyàn àtúnṣe àdéhùn ìgbà méjì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ìdánilójú lábẹ́ òfin pé wọn yóò fi tún un ṣe. Ilé tí wọ́n bá ń tà lábẹ́ leasehold sábà máa ń jẹ́ 15-30% olówó pọ̀ọ́ ju irú ilé kan náà tí ó jẹ́ freehold lọ. Ìyàtọ̀ pàtàkì ni pé o ń yá ilẹ̀ náà, o kò ni í ni gidi gidi.
Kí Nìdí Tí Ìgbógunti Fi Le Sí i Báyìí?
Ìtẹ̀síwájú lórí àwọn ètò ìdálọ́wọ́ ti ń kọ́ láti ọdún 2022, nígbà tí àwọn ìgbìmọ̀ ilé aṣòfin bẹ̀rẹ̀ sí í jiyàn lórí ìní-ilẹ̀ àjèjì lọ́pọ̀lọpọ̀ ní àwọn agbègbè ìrìnàjò. Ìtẹ̀gùn ìṣèlú, owó ilẹ̀ tó ń gòkè lọ, àti àníyàn àwọn ará ìlú nípa bí àjèjì ṣe ń kó ọrọ̀ jọ ní àwọn ibi tó dára jù ló mú kí gbogbo ìgbésẹ̀ yìí yára.
Ṣé Àwọn Olùdarí Ilé-Iṣẹ́ Àjèjì Lè Kó Sínú Ẹ̀wọ̀n?
Bẹ́ẹ̀ ni. Foreign Business Act ní ìjìyà ọ̀daràn tí ó lè dé ọdún 3 nínú ẹ̀wọ̀n fún ẹnikẹ́ni tó bá ṣe iṣẹ́ tí a kọ fún àjèjì. Lílo àwọn olówó orúkọ (nominee) láti yẹra fún òfin jẹ́ ìrúfin gidi lábẹ́ òfin yìí.
Kí Ni Ipa Èyí Yóò Ní Lórí Ọjà Ní Phuket Àti Koh Samui?
Ní àkókò kúkúrú, iye fílà tó wà lọ́jà lè pọ̀ sí i bí àwọn olówó kan ṣe fẹ́ ta ilé wọn kí àṣẹ tó dé bá wọn. Ní àkókò tó jìnnà sí i, ọjà yóò ṣeé ṣe kí ó yí padà sí ọ̀nà leasehold àti condominium, èyí tó lè mú béèrè àti iye owó gòkè ní àwọn apá ọjà wọ̀nyẹn.
Ṣé Mo Nílò Láti Rìnrìn Àjò Wo Ilé Náà Kí N To Ra Á?
Dájúdájú. Kí o tó ṣe àdéhùn ohun ìní kankan ní Tháílàndì, ó yẹ kí o fúnra rẹ lọ wo ilé/ilẹ̀ náà, kí o pàdé pẹ̀lú agbẹjọ́rò, kí o sì rí i dájú pé gbogbo ìwé àṣẹ tọ́ nítòótọ́ ní ilẹ̀.
Ọ̀rọ̀ Ìparí
Bí àyẹ̀wò yìí ṣe gbòòrò tó, tó bo ilé-iṣẹ́ 36,277 ní agbègbè 16, fi hàn pé èyí kì í ṣe ìgbésẹ̀ àkókò kan, bí kò ṣe ìyípadà ètò tó jinlẹ̀ tí yóò pẹ́ tó. Fún àwọn olùdókòwò àjèjì, ohun tó ye kó yé wa ni pé àkókò tí ẹnikẹ́ni lè lo ètò ìdálọ́wọ́ láìsí àbójútó láti ra ilẹ̀ Thai ti fẹ́rẹ̀ẹ́ parí. Àwọn tó bá tètè tún ètò wọn ṣe yóò dáàbò bo ohun ìní wọn àti àlàáfíà ọkàn wọn, nígbà tí àwọn tó bá kọbi ara sí ìkìlọ̀ yìí lè bá ara wọn nínú ewu ìtajà tipátipá àti ẹ̀sùn ọ̀daràn.
Nínú gbogbo èyí, ẹgbẹ́ Ohun-ìní ní Tháílàndì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò ètò ìní rẹ tàbí wá ọ̀nà tó bófin mu láti ra fílà ní Phuket lọ́nà tí ọkàn rẹ yóò balẹ̀.
Orísun: Thairath