Bí o bá ti fẹ́ ra ilé tàbí kondo ní Thailand, ẹ jẹ́ kí n sọ ohun kan tí yóò dùn ọ́: ìjọba Thailand ti gé owó tí wọ́n ń gbà fún ìforúkọsílẹ̀ ohun-ìní kù ní pàtàkì, tí ó sì fi àkókò gígùn kan fún ọ láti gbìmọ̀ràn dáradára, kì í ṣe kánjú-kánjú bí ìgbà tó kọjá.
Òwò yìí kì í ṣe tuntun pátápátá, torí Bangkok ti máa ń fi irú ìtura yìí lélẹ̀ láti ọdún 2019 wá, ṣùgbọ́n ìgbà kọ̀ọ̀kan a máa ní àkókò tí yóò parí àti ààlà owó kan. Ohun tó ṣe pàtàkì nípa ẹ̀yà 2026 yìí ni bí ó ṣe gùn tó: Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Thailand (Cabinet) ti fa ìlànà 0.01% náà gùn dé Okudu 30, 2027. Èyí túmọ̀ sí pé àwọn tó fẹ́ ra ilé ní àkókò tó tó láti ronú jinlẹ̀ kí wọ́n tó gbé ìgbésẹ̀. Àwọn ajòjì tó ń ra àwọn ìdílé kondo lábẹ́ ìpín freehold (49%) náà ń jàǹfààní láti inú owó dídín yìí gan-an gẹ́gẹ́ bí àwọn ará Thailand fúnra wọn.
Jẹ́ kí a wo ohun tí ó yí padà gan-an, ẹni tó ní ẹ̀tọ́ jù lọ, àti ibi tí àwọn ìdẹ̀kùn ṣì wà.
Kí Ni Ìdáhùn Kíákíá?
- Owó ìlà (transfer fee) ti dínkù láti 2% sí 0.01% ti iye owó tí wọ́n gbéléyẹ̀wò (appraised value) ohun-ìní náà
- Owó forúkọsílẹ̀ mortgage ti dínkù láti 1% sí 0.01%
- Owó tí ó dínkù yìí kan àwọn ilé tí owó rírà àti owó gbéléyẹ̀wò rẹ̀ kò ju baht mílíọ̀nù méje (7,000,000) lọ, àti àwọn mortgage tí kò ju baht mílíọ̀nù méje lọ fún àdéhùn kọ̀ọ̀kan
- Fún kondo tí ó jẹ́ baht mílíọ̀nù márùn-ún (5,000,000), ìwọ̀n owó tí a fi pamọ́ jẹ́ ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó baht 149,500 (nǹkan bí US$4,200)
- Ètò yìí yóò máa lọ títí di Okudu 30, 2027, tí ó fún àwọn olùrà ní ìdánilójú tó pọ̀ ju àwọn ìgbà tí ó kọjá lọ
- Àwọn ohun-ìní tó yẹ fún un ni ilé tí ó dádúró (detached house), townhouse, kondo, àti ilẹ̀ tí ilé wà lórí rẹ̀; ṣùgbọ́n títà apá kan ẹ̀tọ́ ohun-ìní (partial interest) kò sí lára rẹ̀
Àwọn Òtítọ́ Pàtàkì Tí O Gbọ́dọ̀ Mọ̀
- Owó tí a máa ń san déédéé ní Thailand fún ìdèlé ni owó ìlà (2%), owó stamp duty (0.5%), owó business tax pàtàkì (specific business tax) tí í ṣe 3.3% (tí a máa ń gba nígbà tí a bá tún ta ilé láàrín ọdún márùn-ún àkọ́kọ́ tí a ti ra á), àti owó withholding tax tí a ń ṣírò lórí ìwọ̀n tí ó ń pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀. Ìtura tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ yìí kàn sí owó ìlà àti owó mortgage nìkan.
- Ẹ̀ka Ilẹ̀ (Department of Lands) nìkan ni ó ní àṣẹ láti forúkọsílẹ̀ ìyípadà ẹ̀tọ́ ohun-ìní ní Thailand. Owó tí a máa san ni a máa ń ṣírò gẹ́gẹ́ bí iye owó tí ìjọba gbéléyẹ̀wò, tí ó lè yàtọ̀ sí owó gidi tí a fi rà á.
- Ilé-iṣẹ́ Ìṣúná Thailand fojú bù ú pé ètò tí a fa gùn yìí yóò ṣèrànwọ́ fún nǹkan bí baht bílíọ̀nù 540 ní ọdọọdún ní ọjà ohun-ìní, tí yóò sì fa nǹkan bí baht bílíọ̀nù 305 wá gẹ́gẹ́ bí ìdókòwò tuntun sí ẹ̀ka náà.
- Àwọn ajòjì ṣì jẹ́ agbára ńlá nínú ọjà kondo: iye kondo tí àwọn ajòjì ń rà lọ́dọọdún dúró sí nǹkan bí ẹ̀ka 14,500 ní ọdún 2024-2025, tí kàn kánṣoṣo ẹ̀kẹrin ọdún 2025 (Q1) fi kún un ní ìwọ̀n ẹ̀ka 3,919, gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ ilé-iṣẹ́. Bangkok, Chonburi, àti Phuket ṣì jẹ́ ibi tí ìbéèrè yìí ti pọ̀ jù.
- Phuket, Pattaya, àti Samui ni àwọn ìlú mẹ́ta tí àwọn ajòjì ń ra kondo jù lọ nínú wọn, tí ó túmọ̀ sí pé ìdín owó ìlà yìí yóò kan ìdókòwò ní àwọn agbègbè wọ̀nyí gan-an ju ibòmíràn lọ.
- Ẹ̀tọ́ tààrà (freehold) ti àwọn ajòjì lórí ilẹ̀ tàbí ilé ṣì ní ààlà tó le gan-an; ẹ̀tọ́ freehold kan kondo nìkan ni, lábẹ́ ìpín 49% fún ètò kọ̀ọ̀kan, nígbà tí wọ́n ń lo ìwé àdéhùn leasehold tàbí ilé-iṣẹ́ (company structure) fún ohun-ìní tí ó dúró lórí ilẹ̀.
- Ohun pàtàkì kan tó yẹ kó o mọ̀: ìtura yìí kò kan owó business tax pàtàkì (3.3%) rárá, èyí tí ó ṣì wà fún àwọn ilé tí a bá tún tà láàrín ọdún márùn-ún àkọ́kọ́ tí a ti ra á.
Àwọn Ìbéèrè Tó Wọ́pọ̀
Ta ni ó yẹ fún owó tí ó dínkù yìí?
Ẹnikẹ́ni tó bá ń ra ohun-ní ìdílé tó yẹ, yálà ará Thailand tàbí ajòjì. Fún àwọn ajòjì, èyí kan kondo tí wọ́n ń rà lábẹ́ ìpín freehold tí òfin fàyè gbà.
Àwọn ohun-ìní wo ni ó wà lábẹ́ ètò yìí?
Ètò náà kan ilé tí ó dádúró, townhouse, kondo, àti ilẹ̀ tí ilé wà lórí rẹ̀, ṣùgbọ́n owó rírà àti owó gbéléyẹ̀wò rẹ̀ méjèèjì kò gbọ́dọ̀ ju baht mílíọ̀nù méje lọ. Títà apá kan ẹ̀tọ́ ohun-ìní kò sí lára àwọn tó yẹ fún un.
Mélòó gan-an ni mo lè fi pamọ́?
Fún kondo tí ó jẹ́ baht mílíọ̀nù márùn-ún: owó tí a fi pamọ́ lórí owó ìlà jẹ́ nǹkan bí baht 99,500 (2% yọ 0.01%), owó tí a fi pamọ́ lórí mortgage sì jẹ́ nǹkan bí baht 49,950 (1% yọ 0.01%), tí ó jẹ́ apapọ̀ nǹkan bí baht 149,500.
Ṣé ó kan àwọn ilé tí a ń tún tà (resale) pẹ̀lú?
Bẹ́ẹ̀ni, owó tí ó dínkù yìí kan àwọn tita resale tó yẹ pẹ̀lú, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹni tó ń tà lè ṣì jẹ owó business tax pàtàkì tàbí stamp duty gẹ́gẹ́ bí bí ó ṣe pẹ́ tó tí ó ti ni ohun-ìní náà.
Ìgbà wo ni ìdín owó yìí yóò dópin?
Ìgbà tí a fa gùn yìí yóò lọ títí di Okudu 30, 2027, tí ó gùn ju àwọn ìgbà tó ti kọjá lọ, tí wọ́n máa ń pẹ́ oṣù díẹ̀ sí ọdún kan.
Ṣé mo lè lo èyí pẹ̀lú ètò ìsanwó díẹ̀díẹ̀ láti ọ̀dọ̀ olùkọ́ ilé (developer)?
Bẹ́ẹ̀ni. Ètò ìsanwó developer àti ìdín owó ìjọba jẹ́ ohun méjì tó yàtọ̀ sí ara wọn, tí wọn kò dá lórí ara wọn. A máa san owó ìlà nígbà tí wọ́n bá ń forúkọsílẹ̀ ìyípadà ẹ̀tọ́ ohun-ìní, èyí tí ó sábà máa ń bá ìsanwó tó gbẹ̀yìn pàdé.
Àwọn owó wo ni kò yí padà?
Owó business tax pàtàkì (3.3% lórí resale láàrín ọdún márùn-ún àkọ́kọ́), owó withholding tax tí ń pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀, àti owó agbẹjọ́rọ̀ tàbí due diligence, gbogbo wọn kò kan ètò yìí rárá.
Báwo ni mo ṣe lè rí i dájú pé ìtura yìí ṣì wà nígbà tí mo bá fẹ́ ra ilé?
A máa tẹ ìwádìí tuntun jáde nípasẹ̀ Ẹ̀ka Ilẹ̀ (Department of Lands) ti Thailand, o sì tún lè jẹ́rìí sí i tààrà ní ọ́fíìsì Ilẹ̀ (Land Office) tó wà ní àdúgbò tí a ó ti forúkọsílẹ̀ ìdílé náà.
Kí Ni Èyí Túmọ̀ Sí Fún Ọ Gẹ́gẹ́ Bí Olùdókòwò?
Ìdín owó tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ọdún méjì àti ààlà àkókò tó dájú (ṣùgbọ́n tí kò tíì sún mọ́lé) fún àwọn olùdókòwò ní àyè gidi láti gbìmọ̀ràn dáradára kí wọ́n tó ra ilé, dípò kánjú-kánjú ṣe ìpinnu. Fún ẹnikẹ́ni tó ti rí ohun-ìní tó fẹ́ràn tó sì ti ṣe àyẹ̀wò tó yẹ (due diligence), àkókò yìí, tí ó lọ títí di àárín ọdún 2027, jẹ́ àkókò tó dára láti gbé ìgbésẹ̀. Owó tí a fi pamọ́, láti baht 150,000 sí 300,000, dàbí ẹ̀yà ìpín kan (percentage point) tí ìjọba fi kún èrè rẹ ọ̀fẹ́. Àmọ́, ẹ jẹ́ kí á rántí pé èyí jẹ́ ìpinnu ìlànà ìjọba, tí ó lè yí padà nígbàkigbà, nítorí náà ó dára kí a ṣe ìdàníyàn kí ó sì di ọ̀rọ̀ mú ní kíákíá ju kí á dúró de àkókò gígùn.
Bí o bá ń wá ẹnì kan tó mọ ọjà Phuket dáadáa láti tọ́ ọ sọ́nà, ẹgbẹ́ Ohun-ìní ní Tháílàndì wà ní ìmúrasílẹ̀ láti ràn ọ́ lọ́wọ́.
Orísun: The Nation Thailand