Bí ẹ ba ń wéwé láti fi owó ẹ sinu ohun-ini ní Thailand ní ọdún 2026, ẹ gbọ́dọ̀ mọ̀ nkan yìí ní kíákíá: ọjà kọ́ndo àti ilé ibùgbé ti dúró jẹ́ẹ́, ṣùgbọ́n owó ajeji tí ń wọlé sí ilé-iṣẹ́ chip àti data center ti di ẹ̀rọ tó ń gbé ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Thailand ga ní báyìí. Tí ẹ bá fẹ́ mọ ibi tí owó gidi ń lọ, kì í ṣe Phuket condo mọ́, bí kò ṣe Eastern Economic Corridor (EEC).
Àlàyé kúkúrú tó ṣe pàtàkì fún ẹ: owó ajeji tí ń dà sí semiconductor àti data centers ni ó ń darí ìdàgbàsókè ọjà ohun-ini iṣẹ́-ọwọ́ (commercial property) Thailand ní 2026, nígbà tí gbèsè ilé (household debt) ti dé ibi gíga jùlọ tí a tíì rí rí, ìyẹn 91% ti GDP gẹ́gẹ́ bí Bank of Thailand ṣe sọ ní òpin ọdún 2025. Ìyẹn ni ìdí tí ọjà kọ́ndo fi ń rọ̀, nígbà tí ilé-iṣẹ́ àti gudugudu (warehouses) ń dagba kíákíá.
Kí Ni Ìdí Tí Kọ́ndo Fi Ń Rọ̀ Bẹ́ẹ̀?
Àwọn báńkì Thailand ti le mọ́ ọ̀nà kíkó awin (lending) mọ́lẹ̀, gbèsè ìdílé Thai ti pọ̀ jù, ìbéèrè láti ọwọ́ àwọn ará ilú Thai tí í ṣe ìpìlẹ̀ ọjà náà sì ti dínkù. Ìdí nìyẹn tí àwọn ilé-iṣẹ́ tuntun tí wọ́n ń kọ́ ní Bangkok fi ti dín kù ní nǹkan bí 30% ní ìfiwéra sí ìgbà tí ọjà náà ga jùlọ ní 2023. Ṣùgbọ́n kọ́ndo Thailand kò tíì kú rárá, ó kàn ń gba àkókò ìsúnmọ́ra (compression cycle) kan tí kò ní yára yanjú.
Olórí ilé-iṣẹ́ Frasers Property Thailand fúnra rẹ̀ ti sọ ní gbangba pé owó ajeji tí ń wọlé sí chips àti data centers ni ó ń kojú ìdẹ̀kùn tí ọjà ilé ibùgbé wà nínú rẹ̀. Èyí jẹ́ àmì tó ṣe kedere fún ẹnikẹ́ni tó ń ronú nípa idoko-owo pé ó tọ́ láti ronú padà nípa ọ̀nà tuntun.
Níbo Ni Owó Náà Ti Ń Lọ Gan-an? Eastern Economic Corridor
Eastern Economic Corridor (EEC), tó bo àwọn ìpínlẹ̀ Chonburi, Rayong, àti Chachoengsao, ni ó ń gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú owó ajeji tuntun. Àwọn kọ̀ǹpànì ẹ̀rọ ayélujára tó tóbi bíi Google, Microsoft, àti Amazon ti kéde pé àwọn yóò kọ́ data centers ní Thailand. Google fúnra rẹ̀ ń dokoowo sí campus kan ní ìpínlẹ̀ Chonburi, àpapọ̀ owó tí àwọn kọ̀ǹpànì ẹ̀rọ-ayélujára wọ̀nyí ti kéde sì ti kọjá US$5 bilionu.
Láàrin 2023 àti agbede-méjì ọdún 2026, Thailand fa mọ́ra ju US$26.8 bilionu lọ ní ohun elo ìforúkọsílẹ̀ idoko-owo fún chip àti electronics onítẹ̀síwájú, nípasẹ̀ Board of Investment (BOI), tí ó tàn kálẹ̀ ní àwọn iṣẹ́-ìṣe 880. Àwọn Printed Circuit Boards (PCBs) ni ó gba ìpín tó tóbi jùlọ, pẹ̀lú àwọn iṣẹ́-ìṣe 224 tó níye ní nǹkan bí US$9.85 bilionu, bí ó ti wù kí ó rí pé ó ju ìdajì àwọn olùmújáde PCB tó ga jùlọ lágbàáyé ti ń fẹ̀ ẹsẹ̀ wọn sí orílẹ̀-èdè náà.
BOI fúnra rẹ̀ ń fúnni ní ìdásílẹ̀ orí owó-orí (tax holidays) tó ga tó ọdún 13 fún àwọn iṣẹ́ semiconductor àti data center tó bá wà ní EEC. Owó ìyáwó ilé-iṣẹ́ ní EEC ga sí i ní 8-12% ní 2025, gẹ́gẹ́ bí CBRE Thailand ṣe fi hàn, nígbà tí ìpín ilé-iṣẹ́ tí a ti kó kún (occupancy) nítòsí èbúté Laem Chabang wà ní ìsàkó 85-90%, èyí tó fi hàn pé àìtó ilé-iṣẹ́ ṣì ń bá a lọ.
Ṣé Ìṣòro Ti Kọ́ndo Kan Owó-orí Ilé-Iṣẹ́ Bí?
Rárá, kì í kàn án tààrà. Àwọn tó ń ya ilé-iṣẹ́ (industrial tenants) jẹ́ àwọn kọ̀ǹpànì ńlá lágbàáyé tí wọ́n ní eto owó tó fẹsẹ̀múlẹ̀, kì í ṣe onígbèsè ilé lásán. Ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ni pé ọjà ilé-iṣẹ́ ń ṣiṣẹ́ lórí ìlànà ọ̀tọ̀ pátápátá: àwọn kọ̀ǹpànì wọ̀nyí ń wọlé pẹ̀lú àwọn àdéhùn ìyálò gígùn tó ń mú owó tó dájú wá fún àwọn oníní.
Frasers Property Thailand fúnra rẹ̀ ti jẹ́rìí sí i pé ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ wọn ti kọjá ẹ̀ka ilé ibùgbé gẹ́gẹ́ bí orísun owó-wíwọlé pàtàkì jùlọ fún wọn. Èyí kì í ṣe àmì kékeré rárá.
Ànfàní kan tó yẹ kí ẹ mọ̀: ó rọrùn jù fún ọmọ ìlú òkèèrè láti dokoowo nínú ilé-iṣẹ́ Thailand ju kọ́ndo lọ. REITs (Real Estate Investment Trusts) kò ní ìdíwọ́ ohun-ini ajeji, wọn kò nílò kí a fi owó ránṣẹ́ nípasẹ̀ báńkì Thai pẹ̀lú Foreign Exchange Transaction (FET) certificate, wọn kò sì sí lábẹ́ òfin 49% quota tí ó ń ṣàkóso àwọn kọ́ndo fún ọmọ ìlú òkèèrè.
Àwọn REITs: Ọ̀nà Tó Rọrùn Jùlọ Láti Wọlé
Awọn olùdokoowo àdáni lè ní ìsopọ̀ sí ẹ̀ka yìí nípasẹ̀ REITs tí wọ́n ń dojúkọ ohun-ini ilé-iṣẹ́ àti logistics. Fún àpẹẹrẹ, Frasers Property Industrial REIT (FTREIT), tí a ti ṣàkójọ sí Stock Exchange of Thailand (SET), ń fún àwọn olùdokoowo ní ọ̀nà láti kópa nínú ẹ̀ka yìí láìnílò rárá láti ra ilé-iṣẹ́ pátápátá.
Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ SET ṣe fi hàn, owó ìpín (dividend yields) lórí àwọn REITs ilé-iṣẹ́ tó tóbi jùlọ ní Thailand wà láàrin 6-8% lọ́dọọdún ní iye baht. Nígbà tí a bá fi kún ìdúróṣinṣin baht, èyí jẹ́ nọ́mbà tó lágbára ní ìfiwéra sí àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn ní ẹkùn náà. Baht fúnra rẹ̀ ti dúró sinsin láàrin 34-35 THB/USD, tí ó jẹ́ kí èrè idoko-owo ilé-iṣẹ́ ṣe é sọ àsọtẹ́lẹ̀ dáadáa ní iye dọ́là.
Sùgbọ́n owó tó pọ̀ tó ni SET ń gbà lọ́wọ́ àwọn ẹlẹ́sìn ajeji lórí dividend REITs: withholding tax jẹ́ 10%. Àwọn àdéhùn tí kì í ṣe owó-orí méjì (double taxation treaties) láàrin Thailand àti ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè lè dín iye owó tí ẹ o san kù fún àwọn tó bá yẹ.
Ohun Tó Ń Dí Owó Ajeji Lọ́wọ́: Kì Í Ṣe Ilẹ̀, Ó Jẹ́ Ampúró Ẹ̀rọ Iná
Ó ṣe pàtàkì kí ẹ mọ̀ pé àwọn olùdokoowo hyperscale kì í ṣe ilẹ̀ ni ó ń fa àníyàn wọn ní báyìí mọ́, bí kò ṣe iná mọ̀nàmọ́ná àti amayederun. Àwọn tó ń kọ́ data centers sábà máa ń nílò tó 500 MW ti agbára iná mọ̀nàmọ́ná tó dájú, ọ̀pọ̀ nínú wọn sì ń wá ilẹ̀ tó tó 50 sí 100 rai nítòsí iná, omi, àti fibre tó fẹsẹ̀múlẹ̀, èyí tó ń pinnu ibi tí ìgbì iṣẹ́-àkànṣe EEC tí ń bọ̀ yóò gúnlẹ̀ sí.
Bí ẹ bá fẹ́ rìnrìn àjò lọ ṣàyẹ̀wò ilé-iṣẹ́ ní EEC fúnra yín, ìpínlẹ̀ Chonburi àti Rayong wà ní nǹkan bí wákàtí kan àti ìdajì láti Papa Ọkọ̀ Òfurufú Suvarnabhumi, tí ó jẹ́ kí ó ṣeéṣe láti wo àwọn ibi ilé-iṣẹ́ pàtàkì ní ọjọ́ méjì tàbí mẹ́ta.
Thailand Tàbí Vietnam?
Thailand wà lára àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́ta tó ń gba owó ajeji jùlọ ní ASEAN, tó ń dáwólé taara pẹ̀lú Vietnam àti Indonesia fún idoko-owo iṣelọpọ semiconductor. Thailand ní amayederun tó fẹsẹ̀múlẹ̀ jù, ètò òfin tó dúró ṣinṣin, àti ọjà REIT tó jinlẹ̀ tí ó sì rọrùn láti tà tàbí ra lórí SET. Vietnam wúni lórí nítorí owó kékeré, ṣùgbọ́n ó ṣì ń kúrò lẹ́yìn ní ọ̀ràn kedere-kedere àti wíwà àwọn ohun-èlò idoko-owo tó bá portfolio mu.
Ewu Tó Wà Nínú Rẹ̀
Ewu pàtàkì jùlọ jẹ́ ti geopolitics: bí ìjà òwò láàrin US àti China bá pọ̀ sí i, ó lè yí apá kan owó ajeji padà sí ibòmíràn. Ewu kejì ni jíjẹ́ pé ilé-iṣẹ́ pọ̀ jù (oversupply): bí gbogbo orílẹ̀-èdè ASEAN bá fúnni ní àǹfàní kan náà lẹ́ẹ̀kan náà, ìdíje fún àwọn ayalégbé lè pọ̀ sí i, ìdàgbàsókè owó ìyálò sì lè dúró jẹ́ẹ́.
Ìparí: Ǹjẹ́ Ẹ O Dúró De Kọ́ndo Tàbí Kí Ẹ Yí padà Sí Ilé-Iṣẹ́ Ní Báyìí?
Ọjà ilé ibùgbé lè bọ́ padà tí Bank of Thailand bá bẹ̀rẹ̀ sí dín iye owó awin kù, tí wọ́n sì tú àwọn ààlà bíi loan-to-value caps sílẹ̀. Àwọn amòye ṣe àsọtẹ́lẹ̀ pé èyí lè ṣẹlẹ̀ ní apá kejì ọdún 2026 tàbí ní 2027. Ṣùgbọ́n ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ ń dagba ní báyìí gan-an, kò sì gbára lé gbèsè oníbàárà inú ilé Thailand.
Ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ Thailand ń bẹ̀rẹ̀ ìgbà ìdàgbàsókè tó lè gùn ní ọ̀pọ̀ ọdún, tí ìyípadà ìpèsè semiconductor lágbàáyé ń darí. Fún àwọn tó ṣetán láti wo ohun tó ju kọ́ndo Phuket tí gbogbo ènìyàn mọ̀ lọ, ẹ̀ka yìí ń fúnni ní ọ̀nà láti gba owó dọ́là tó dájú láti ọwọ́ àwọn kọ̀ǹpànì ńlá lágbàáyé, nínú ètò tí àwọn òfin rẹ̀ ṣe kedere. Nípasẹ̀ Ohun-ìní ní Tháílàndì, a lè ràn yín lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò ìlànà tó bá àwọn ète idoko-owo yín mu.
Orísun: Bangkok Post