Bí o bá ní ilé tàbí ilẹ̀ ní Phuket nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ Thai kan, tí ó sì fi 51% sí ìdí Thai kan, ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti béèrè lọ́wọ́ ẹ̀gbọ́n rẹ Thai ní ọ́fíìsì ilẹ̀ ní àwọn oṣù tó kọjá pé, 'Níbo ni o ti rí owó náà?' Ìbéèrè yìí kì í sábà máa yọ́ rí. Àmọ́ láti May 2026, ó ti di ọ̀ràn tí kì í dán mọ́ra mọ́.
Ọ̀rọ̀ pàtàkì kan wà tí ó gbọ́dọ̀ yé ẹ láti ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀: ofin fúnrarẹ̀ kò yí padà. Àjèjì kò tíì lè ní ilẹ̀ ní Thailand ní tààrà, ilé-iṣẹ́ tí Thai jẹ́ olórí ipò rẹ̀ sì lè ní ilẹ̀ bí ìgbà tí ó ti jẹ́ tẹ́lẹ̀. Ohun tí ó ti yí padà ni bí wọ́n ṣe ń ṣàyẹ̀wò rẹ̀. Ẹ̀ka Ilẹ̀ (Department of Lands) ti fi àwọn àṣẹ mẹ́ta tí wọ́n pè ní 'most urgent' ránṣẹ́ sí gbogbo ọ́fíìsì ilẹ̀ ní ìpínlẹ̀, wọ́n sì ti so wọ́n mọ́ ìsọfúnni Ẹ̀ka Ìdàgbàsókè Òwò (DBD) fún ìgbà àkọ́kọ́.
Kí Ni Àwọn Àṣẹ Mẹ́ta Yìí Sọ Gan-an?
Ní May 2026, Ẹ̀ka Ilẹ̀ Thailand fi àṣẹ mẹ́ta ránṣẹ́ sí gbogbo ọ́fíìsì ilẹ̀ ní orílẹ̀-èdè náà, tí wọ́n dá ètò kan tí ó so gbogbo àwọn ọ́fíìsì pọ̀ láti máa ṣàyẹ̀wò ìpín àjèjì nínú ilé-iṣẹ́ tí ń ra ilẹ̀. Àwọn àṣẹ yìí kò yí ofin ìpìlẹ̀ padà; wọ́n kàn kó àwọn ìtọ́ni tẹ́lẹ̀rí jọ, wọ́n sì sọ ọ́ di ọ̀ranyàn pé ọ́fíìsì ìlú kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ ṣàyẹ̀wò kí ó tó forúkọsílẹ̀ ìṣòwò kankan.
Ṣáájú ìgbà yìí, ọ́fíìsì ilẹ̀ máa ń rí fáìlì àwọn ìwé nìkan; kò sí ìsopọ̀ pẹ̀lú àwọn dátábásè mìíràn láti fi ṣàyẹ̀wò ohun tí ó wà nínú fáìlì náà. Ní ìsinsìnyí, wọ́n lè fi orúkọ ẹni tí ó ní ìpín (shareholder) wéra pẹ̀lú fáìlì DBD, wọ́n lè béèrè fún àwọn ìwé owó, wọ́n sì lè rán ẹnìkan lọ wo ilé kí wọ́n rí i bóyá olóri Thai kan gan-an ń gbé níbẹ̀.
Nígbà Wo Ni Àyẹ̀wò Owó (Source-of-Funds) Máa Ń Bẹ̀rẹ̀?
Àyẹ̀wò jinlẹ̀ nípa ibi tí owó ti wá máa ń bẹ̀rẹ̀ nígbà tí owó tí a fi ọwọ́ (cash) san ba ju 2 mílíọ̀nù THB lọ, tàbí nígbà tí iye ohun-ìní kan ba ju 5 mílíọ̀nù THB lọ. Bí ọ̀kan nínú àwọn nọ́mbà méjì yìí bá kọjá, ọ́fíìsì ilẹ̀ yóò wá ṣàyẹ̀wò ibi tí owó ti wá, iṣẹ́ tí ẹnìkọ̀ọ̀kan tí ó kan nínú ìṣòwò náà ń ṣe, àti owó-ọ̀yà wọn.
Àwọn ilé-iṣẹ́ tí àjèjì ní ìpín ohun-ìní, ẹ̀tọ́ ìdìbò, tàbí àṣẹ ìdarí lórí ipele kan pàtó ni wọ́n ó fi sí àkọsílẹ̀ 'high-risk'. Ìyẹn kì í ṣe ìdálẹ́bi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ẹ̀ka Ilẹ̀ fúnrarẹ̀ ti sọ ó ní gbangba pé àkọsílẹ̀ high-risk jẹ́ ìṣàyẹ̀wò lásán, kì í ṣe ìdájọ́ ẹ̀bi. Ṣùgbọ́n ilé-iṣẹ́ tí ó bá wà nínú àkọsílẹ̀ yìí gbọ́dọ̀ fi àwọn ìwé wọ̀nyí hàn: àkọsílẹ̀ ẹni tí ó ní ìpín, ìwé DBD, ìwé owó, àdéhùn, àti gbọ́dọ̀ fún wọn láyè láti wá ṣàyẹ̀wò ilé náà fúnrawọn.
Ṣé Àwọn Ilé Àtijọ́ Wà Nínú Ewu Pẹ̀lú?
Bẹ́ẹ̀ni, kì í ṣe àwọn ìṣòwò tuntun nìkan. Àwọn ìlànà yìí kan àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ti ra ilẹ̀ ní ọdún márùn-ún tàbí mẹ́wàá sẹ́yìn pẹ̀lú. Bí o bá ní villa kan ní Koh Samui, Hua Hin, tàbí ní etí ìwọ̀ oòrùn Phuket tí a ṣètò pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ Thai kan tí 51% wà lọ́wọ́ ọmọ Thai (àmọ́ tí àṣẹ gidi wà lọ́wọ́ ẹ àjèjì nípasẹ̀ àwọn ìpín tí wọ́n fi ẹ̀tọ́ ìdìbò gíga fún, àdéhùn ìfìwéṣọ̀wọ́, àti agbára aṣojú), ilé-iṣẹ́ rẹ lè wà lára àwọn tí wọ́n ń tún ṣàyẹ̀wò báyìí.
Ìtàn ìṣètò yìí gùn ju bí ó ti pẹ́ tí àwọn tí ń lo ó lóde òní ti wà. Ó bẹ̀rẹ̀ ní ìdajì ẹ̀yìn àwọn ọdún 1990, lẹ́yìn tí ìṣòro owó Asia ti mú kí Thailand ṣí ẹnu-ọ̀nà ọjà ilẹ̀ sílẹ̀ fún owó àjèjì láì fi ọwọ́ kan Land Code náà. Wọ́n fún àwọn àjèjì ní àǹgó freehold, wọ́n sì fi ilẹ̀ sílẹ̀ pátápátá lóde. Ọjà náà dáhùn pẹ̀lú ìṣètò tí a mọ̀ dájú báyìí. Ìjọba tilẹ̀ gbìyànjú tẹ́lẹ̀ ní ọdún 2006 láti ti ẹnu-ọ̀nà yìí, wọ́n sì kọ àwọn òṣìṣẹ́ pé kí wọ́n máa ṣàyẹ̀wò àwọn ọmọ Thai tí owó-ọ̀yà wọn kéré àti àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n dá kété kí wọ́n tó ra ilẹ̀. Àmọ́ àwọn ìtọ́ni náà wà, àwọn irinṣẹ́ láti fi ṣe àyẹ̀wò kò sí. Ìyẹn gan-an ni ohun tí àwọn àṣẹ 2026 yìí ti yí padà: kì í ṣe ọ̀rọ̀ tuntun, bí kò ṣe ohun-èlò tuntun.
Kí Ni Ìjìyà Fún Ẹni Tí Ó Fi Orúkọ Rẹ̀ Ṣe Aṣojú (Nominee)?
Ìṣe nominee jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ ọ̀daràn lábẹ́ Foreign Business Act. Ìjìyà rẹ̀ jẹ́ owó ìtanràn láti 100,000 sí 1 mílíọ̀nù THB, àti ẹ̀wọ̀n tí ó lè tó ọdún mẹ́ta. Ìjìyà yìí kàn kì í ṣe àjèjì tí ó ra ilẹ̀ nìkan; ó tún kan ọmọ Thai tí ó gbà láti ṣe aṣojú-onígbọ̀wọ́ fún un.
Èyí ni ìdí tí wíwá ẹnikẹ́ni tí ó ń fẹ́ ṣe ipò yìí ti ń wọ́n si báyìí. Kí ẹnìkan gbà láti fi orúkọ rẹ̀ wé ìpín kan tí ó lè fi í sí ẹ̀wọ̀n, ó ń bẹ̀rẹ̀ sí béèrè owó púpọ̀ sí i, ó sì ń ṣe àyẹ̀wò jinlẹ̀ kí ó tó gbà.
Àwọn ìṣàyẹ̀wò tí ó ń lọ lọ́wọ́ báyìí kan ẹgbẹẹgbẹ̀rún ilé-iṣẹ́ ní Phuket, Samui, Koh Phangan, àti Krabi, níbi tí ìṣètò 51% Thai ìpìlẹ̀ ti ń bò iṣakoso àti owó àjèjì mọ́lẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn iléiṣẹ́ ti sọ nípa ìṣàyẹ̀wò 2026, ju 46,000 ilé-iṣẹ́ pẹ̀lú ìpín àjèjì ti wà lábẹ́ ìwádìí kárí orílẹ̀-èdè náà fún ìfura ìṣètò nominee.
Kí Ni Yóò Ṣẹlẹ̀ Sí Ilé-iṣẹ́ Mi Tí Wọ́n Bá Rí Ẹ̀bi?
Èyí ni apá kan tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò fẹ́ fọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀. Land Code fúnnu àwọn aláṣẹ láyè láti pàṣẹ pé kí a ta ilẹ̀ tí wọ́n ra ní àìtọ́ láàrin àkókò kan tí a ti yàn, tí ẹni náà kò bá sì ṣègbọràn, wọ́n lè fi tipátipá ta ilẹ̀ náà.
Àmọ́, ní ìṣe, ọjà náà kò tíì rí ìtajà tipátipá lọ́nà títóbi, mi ò sì rò pé a máa rí i báyìí pẹ̀lú, torí pé ó máa ń jẹ́ ohun tí ó lé owó ìṣèlú lọ́wọ́ ní orílẹ̀-èdè kan tí àwọn tí ń ra ohun-ìní láti òkèèrè jẹ́ ipin pàtàkì nínú ọjà ní àwọn ìpínlẹ̀ ìrìnàjò. Ohun tí ó ṣeé ṣe jù lọ ni ohun tí kò fi bẹ́ẹ̀ hàn ṣùgbọ́n tí ń dí lọ́nà: ìtàjà tí ó lè dúró síwájú fún ọ̀pọ̀ oṣù nígbà tí ìṣètò 'high-risk' kan wà lábẹ́ àyẹ̀wò, owó náà sì máa ń dín kù bí ẹni tí ó fẹ́ rà ń fẹ́ padà sẹ́yìn.
Àpẹ̀rẹ̀ kan tí ó ṣẹ́gun ni ilé-iṣẹ́ 'ìṣètò-ọ̀sẹ̀' tí a kó jọ ọ̀sẹ̀ kan kí ìtajà tó parí, pẹ̀lú ọmọ Thai mẹ́ta tí ìwé owó wọn kò fi owó-ọ̀yà tàbí ìgbésẹ̀ àkọọ́lẹ̀ owó kankan hàn. Ìtàn àìtọ́ kejì tí ó wà ni pé ìwé láti ọwọ́ aya tàbí ọkọ Thai tí ó jẹ́rìí pé owó náà jẹ́ ti ẹbí ni yóò máa dá ẹ padà títí láé. Ìwé bẹ́ẹ̀ lè parí ìṣòwò kan pàtó, àmọ́ kò lè dáàbò bo ìṣètò náà mọ́ ẹ̀gbin bí ilẹ̀ náà bá wà lórí orúkọ ilé-iṣẹ́ kan dípò orúkọ ẹni náà fúnrarẹ̀.
Kí Ni Ìyàn Tí Ó Dára Jù Lọ Fún Ẹni Tí Ń Rò Ọ̀nà Láti Gbà?
Èròǹgbà tèmi ni èyí: bí o bá n ṣe àyàn láàrin ilé-iṣẹ́ Thai kan àti ìwé ìjọba tí a fi orúkọ sílẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ (leasehold), yàn leasehold. Ìwé 30 ọdún tí a forúkọsílẹ̀ sí ọ́fíìsì ilẹ̀ lórí ìwé chanote ẹ̀tọ́ rẹ̀ kéré ju freehold lọ, àmọ́ kò ní í wó lulẹ̀ nígbà àyẹ̀wò, kò sì ní í sọ ọ́ di olùdájọ́ ọ̀ràn ọ̀daràn kan.
Àpótí ìdí kan tí kò gbọ́dọ̀ yọ̀ mọ́ ẹ lọ́kàn: kò tọ́ láti fi ilé-iṣẹ́ sílẹ̀ pátápátá. Ilé-iṣẹ́ tí ó ní iṣẹ́ gidi lẹ́yìn rẹ̀, tí ó ní alábàáṣepọ̀ Thai gidi, tí owó rẹ̀ ti a san ní ọ̀nà tí ó tọ́, tí ó sì ní ìtàn ìwé-àkọsílẹ̀ tí ó mọ́ fún ọdún mélòó kan, á kọjá àyẹ̀wò. Àmọ́ ilé-iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ ń gbà owó gidi àti iṣẹ́ gidi, kì í ṣe ìdòtí lásán.
Ohun kan tún wà tí kò ní ọ̀ràn kankan nínú rẹ̀ rárá: bí àyèwò rẹ jẹ́ 5-6 mílíọ̀nù THB fún àǹgó (condominium) tí a ti parí ní kíkún. Kò sí ilé-iṣẹ́, kò sí nominee, kò sí ìpele owó tí ó lè yọrí sí àyẹ̀wò ibi tí owó ti wá lára ìyí owó náà. Kò sí ohunkóhun láti ṣètò. Àǹgó nínú ìpín 49% tí àjèjì lè ní ní freehold ṣì jẹ́ ọ̀nà kan ṣoṣo tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tí ó dájú, ó sì tún jẹ́ èyí tí ó rọrùn jù lọ láti tọ́jú.
Ohun Tí O Nílò Láti Ṣe Bí O Bá Ní Ilé Tán Nípasẹ̀ Ilé-iṣẹ́
Ìgbésẹ̀ kan tí ó gbé owó díẹ̀ nìkan ṣùgbọ́n tí ó ṣe pàtàkì gan-an ni láti béèrè fún ìwé DBD company extract, kí o sì wo ohun tí ọ́fíìsì ilẹ̀ ń rí gan-an nípa ilé-iṣẹ́ rẹ. Ó ń gbà ọjọ́ kan péré, ó sì ń gbé owó díẹ̀ nìkan. Àyẹ̀wò yìí ni ìpìlẹ̀ tí o fi lè pinnu bóyá kí o mú ilé-iṣẹ́ náà bá òfin mu ní kíkún tàbí kí o yí padà sí leasehold. Ọ̀nà kejì máa ń wọ́n din ju wíwà lábẹ́ ìṣòro ní àkókò tí o bá fẹ́ tà á lọ.
Àkíyèsí kan síi fún ẹnikẹ́ni tí ó ń gbìmọ̀ pọ̀ láti forúkọsílẹ̀ ìṣòwò kan lọ́dún yìí: kíkọ orúkọ ìjẹ́gaba sílẹ̀ ní ọ́fíìsì ilẹ̀ nílò kí ẹni náà wà níbẹ̀ fúnrarẹ̀ tàbí kí ó ní ìwé aṣojú (power of attorney) tí a kọ ní ọ̀nà tí ó bá òfin Thai mu déédéé. Àwọn ọ́fíìsì ti túbọ̀ le lórí béèrè fún wíwà ní ara ẹni. Ṣe ètò fún ọjọ́ méjì sí mẹ́ta ìsinmi iṣẹ́ fún ìtòsí, ìdíyelé, àti dráfìtì báńkì nígbà tí o bá ń ṣe ètò ìrìnàjò rẹ.
Bí ẹbí rẹ tàbí ọ̀rẹ́ rẹ ń wá ìtọ́sọ́nà déédéé nípa Phuket tàbí àwọn ìpínlẹ̀ mìíràn, ẹgbẹ́ Ohun-ìní ní Tháílàndì lè ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ ìyàtọ̀ láàrin ìṣètò tí ó ní ewu àti èyí tí ó dájú.
Orísun: Restate.ru